`Helft minder baby's met afwijking mogelijk'

Hoogleraar Van der Maas adviseert alle zwangere vrouwen een bloedtest aan te bieden. Hij verwacht niet dat hierdoor de maatschappelijke acceptatie van mongooltjes afneemt.

De Gezondheidsraad adviseert om alle zwangere vrouwen een prenatale bloedtest aan te bieden, ongeacht hun leeftijd. Zo kan het aantal baby's met een open ruggetje of Downsyndroom gehalveerd worden. De Rotterdamse hoogleraar maatschappelijke gezondheidszorg P. J. van der Maas is voorzitter van de adviescommissie die het rapport opstelde.

Waarom is het systeem van prenatale testen aan vervanging toe?

,,Op dit moment worden alleen vrouwen onderzocht die ouder zijn dan 36 jaar. Nadeel van dit onderzoek is de grote complicatiekans: ze vergroten de kans op een miskraam aanzienlijk. Daarbij komt dat ongeveer 60 procent van de baby's die geboren wordt met deze afwijkingen, een moeder heeft die jonger is dan 36 jaar. Deze groep komt nu helemaal niet in aanmerking voor een prenatale test. Door ons voorstel is het denkbaar dat het aantal baby's met Downsyndroom of een open ruggetje, gehalveerd wordt.''

Verwacht u dat veel zwangere vrouwen gebruik zullen maken van de prenatale bloedtest?

,,Ja, ik verwacht tenminste 50 procent van hen.''

Waarop is het advies van de Gezondheidsraad gebaseerd?

,,De afgelopen tien jaar is er enorm veel onderzoek gedaan op dit gebied, zowel in Nederland als internationaal. In landen als Engeland, Frankrijk en de Scandinavische landen, is de prenatale bloedtest al een tijd geleden ingevoerd en functioneert deze prima. De commissie heeft de literatuur doorgenomen en kwam zo tot dit advies.''

Op welke termijn kan de bloedtest worden ingevoerd?

,,Theoretisch gezien, mits de minister ons advies overneemt, vrij snel. Maar vergeet niet dat het systeem wel berekend moet zijn op zijn nieuwe taak. Vooral in de beginfase zullen huisartsen, verloskundigen en gynaecologen enorm veel energie kwijt zijn aan individuele begeleiding en voorlichting. Om hun werk te vergemakkelijken, is het van belang dat er goede publieksvoorlichting komt. Misschien is het ook nodig om speciaal mensen op te leiden.''

Verwacht u weerstand tegen de bloedtest?

,,Het is natuurlijk heel belangrijk dat vrouwen keuzevrijheid hebben op dit gebied. Meer dan 50 procent van de vrouwen boven de 36 jaar, kiest er nu voor om niet een vruchtwaterpunctie te laten doen. Als de bloedtest wordt ingevoerd, zal ook zeker een deel van de vrouwen daar geen gebruik van willen maken. Als je heel zeker weet dat je geen abortus wilt, hoef je de bloedtest niet te doen. Ik denk dat vooral de jongere vrouwen veel gebruik zullen gaan maken van de mogelijkheid. De in onze commissie aanwezige vroedvrouwen en gynaecologen denken wel dat meer allochtone vrouwen zullen afzien van de test, dan autochtone. In deze groep wordt ook minder vaak besloten tot een abortus.''

Verwacht u een discussie zoals uit 1994, toen de toenmalige minister Hirsch Ballin (CDA) zei: `Ouders met mongoloïde kinderen moeten zich niet hoeven excuseren dat zij het kind niet hebben laten weghalen'.

,,Nee. Al moeten we natuurlijk waakzaam blijven dat gehandicapten gelijke rechten en kansen houden en dat de maatschappij voor hen maximaal toegankelijk is. Ons advies vormt in dat opzicht helemaal geen bedreiging.''