Dit is een `opknoopregeling'

Ondanks de overvolle stallen kiest geen enkele varkensboer voor de opkoopregeling. `Dan kan ik mijn bedrijf opdoeken.'

,,Dieronwaardig'', geeft Harry Meenhuis, varkenshouder onder de rook van Almelo, toe. Na anderhalve maand vervoersverbod wegens MKZ staan in de varkensstal van de Twentse varkenshouder vierhonderd biggen in een ruimte waar er normaal gesproken iets meer dan honderd staan. Op het erf zijn de noodvoorzieningen nog volop in gebruik. Een halfopen trekkerschuur en een overkapping voor de personenauto's fungeren als stal. In de trekkerschuur lopen 130 biggen. Water en voer krijgen ze uit provisorische aangelegde voerbakken en waterleidingen. Roosters in de grond zijn er niet, zodat de dieren in hun eigen mest lopen. ,,Sommigen halen de eindstreep niet'', weet Meenhuis.

Het was nog erger geweest als Meenhuis in de afgelopen periode, tijdens de versoepeling van de wegens MKZ geldende vervoersverboden, niet een paar honderd biggen had kunnen verkopen. Meenhuis heeft een vermeerderingsbedrijf met 225 zeugen. Wekelijks brengen die 100 biggen voort, ook als door MKZ de afzet stokt. Toch heeft hij niet ingeschreven op de opkoopregeling die minister Brinkhorst (Landbouw) eind april heeft opengesteld om de welzijnsproblemen in de overvolle stallen tegen te gaan.

Hij is niet de enige die weinig voor de regeling voelt, sterker: tien dagen na de openstelling ervan heeft het ministerie maar zes inschrijvingen van bedrijven uit het hele land die mee willen doen. Alleen binnen de paar MKZ-gebieden die nog steeds `op slot' zitten, rond de haarden in Oene, Ee en Kootwijkerbroek, is de animo groter (400 bedrijven). In de rest van het land geldt blijkbaar dat ,,de welzijnsproblemen wellicht minder ernstig dan eerder vanuit de sector werd gesuggereerd'', concludeert Brinkhorst gisteren in een brief aan de Tweede Kamer. Hij heeft een welzijnscommissie onder leiding van C. Wensing ingesteld. Die heeft overvolle stallen getroffen, maar geen ,,ernstige welzijnsproblematiek'' aldus Brinkhorst.

Meenhuis heeft een andere verklaring voor het geringe succes van de opkoopregeling. ,,De opkoopregeling'', zegt hij, ,,is een opknoopregeling.'' Als hij meedoet wordt het ,,financieel gezien een dubbeltje op zijn kant.'' De weerzin geldt niet zozeer de prijs van 55 gulden per big, maar de voorwaarden: de abortusplicht en het fokverbod van één maand die erbij horen. Meenhuis en zijn vrouw vrezen de economische gevolgen van zo'n ingreep. De varkenshouder is bang dat de zeugen na abortus niet snel weer drachtig worden. ,,Het zijn geen machines'', zegt zijn vrouw Diny.

Door de abortusplicht en het fokverbod verwacht Meenhuis het zeker twee maanden zonder nieuwe biggen, en dus inkomen, te moeten doen, als hij aan de opkoopregeling meedoet. Er is weliswaar door het ministerie een vergoeding voor inkomstenverlies door het fokverbod toegezegd, maar de hoogte is onbekend. LTO heeft nu een regeling getroffen van 78 gulden per zeug per maand, maar die moet nog door Brussel worden goedgekeurd. Door MKZ-crisis heeft Meenhuis naar eigen zeggen al een ton ingeteerd op eigen vermogen.

Het is de schuld van land-en tuinbouworganisatie LTO, zegt Meenhuis. Die had nooit moeten instemmen met de opkoopregeling zonder de achterban te raadplegen. ,,Van Gisbergen (LTO-voorman) heeft een black-out gehad, dat kan niet anders.'' LTO wil daar niets van weten: ,,Er was geen keus, wat het fokverbod betreft'', zegt woordvoerder J. Luiten. ,,En toen de welzijnsregeling werd afgesproken, donderdag drie weken geleden, zat alles nog op slot.''

Almelo valt binnen de twee delen van Nederland (noord en oost) waarvoor nog extra strenge vervoersbeperkingen gelden. Door de lage prijs van 1,50 per kilo die de slachterijen bieden, verkopen veel varkensboeren hun vleesvarkens niet en hebben ze ook geen nieuwe biggen nodig. Meenhuis is gepikeerd dat hem en zijn collega's verweten wordt het economische belang te laten prevaleren boven het welzijn van de dieren. ,,Het is een vreselijk dilemma'', zegt hij. ,,Maar meedoen aan de opkoopregeling betekent dat ik mijn bedrijf kan opdoeken. Dan heb ik 25 jaar voor niets gewerkt, dat wil ik niet.''

Meenhuis heeft zijn hoop nu gevestigd op verdere versoepeling van het exportverbod. Vandaag vergadert het Veterinair Comité in Brussel hierover.