`Monotonie kan spannend zijn'

Met de nieuwe cd `Elite' laat de Zweedse popgroep Fireside het hardcore verleden ver achter zich. ,,Ik zou `Elite' een rockalbum noemen'', zegt Fireside-bassist Frans Johansson.

De Zweedse groep Fireside verraste eerder dit jaar met de prachtige cd Elite, vol jagende baslijnen, majestueuze synthesizers, gekwelde zang en dynamische gitaren, gevat in lange, gedragen nummers. Hoewel de oppervlakkige luisteraar het niet kan opmerken, heeft de band een verleden in de Zweedse hardcore-scene. Die kent een bloeiend bestaan in het noorden van Zweden, waar ook de wortels van Fireside liggen.

,,Toen we zo'n tien jaar geleden begonnen, gingen we bijna vanzelf met zulke bands spelen'', zegt bassist en gitarist van Fireside Frans Johansson, barkeeper in het dagelijks leven. Dat Elite niet meer in de hardcore-traditie staat, is ook Johansson wel duidelijk. ,,Ik zou dit meer een rock-album noemen, al is het natuurlijk altijd de vraag hoe je dat precies definieert, rock. Het is geen gemakkelijke plaat, daarom kan ik begrijpen dat we vergeleken worden met zoiets als Godspeed You Black Emperor! en Radiohead. Al zie ik zelf niet veel muzikale overeenkomst met die bands. Maar in het huidige klimaat schijnt er weer meer ruimte zijn voor, laten we zeggen, moeilijke muziek.''

Af en toe lijkt het rock-geluid op Elite geïnspireerd door Joy Division en de vroege New Order, emotioneel geladen muziek uit het doem-tijdperk van zo'n twintig jaar geleden. Die invloed sluit goed aan bij de persoonlijke, tragische teksten van zanger Pelle Gunnerfeldt. ,,We zijn grote fans van Joy Division. Als bassist hou ik erg van het basspel van Peter Hook, die heeft een paar klassieke baslijnen op zijn naam staan.''

Johansson geeft ook jazz en oudere Franse pop op als invloeden. ,,Die liggen misschien wat minder aan de oppervlakte. Soms kun je kleine dingen stelen uit een liedje van Brigitte Bardot. Dat hoor ik dan wel terug, maar de buitenstaander waarschijnlijk niet. Zo gaat het met al onze invloeden. Bij onze optredens komt onze liefde voor jazz soms om de hoek kijken. John Coltrane en Charles Mingus: wat ons betreft zijn zij ook erg hardcore.''

Nu kon Coltrane soms rustig een uur doen over een nummer als `My Favorite Things'. Zo lang van stof is Fireside niet, maar de groep heeft al evenmin respect voor de drie-minuten-grens van de klassieke popsong. Nummers van zeven minuten zijn geen uitzondering, het titelnummer van Elite duurt meer dan twaalf minuten. ,,Met dat nummer wilden we per se een lang, alsmaar doorgaand nummer maken, een trance-opwekkend nummer in de traditie van de Duitse Krautrock-groep Neu! Er zitten trouwens wel degelijk veranderingen in dat stuk, kleine veranderingen op het niveau van de dynamiek die evengoed flink effect hebben. We houden erg van dat soort schijnbaar monotone muziek, dat geldt ook voor zulke uiteenlopende bands als The Ramones of Kraftwerk. Dat soort spannende monotonie, daar streven we naar.''

,,Meestal is het niet zo dat we van te voren van plan zijn om een lang nummer te maken. Het gebeurt gewoon, of niet, een nummer dicteert zijn eigen lengte. We gaan bovendien zelden met kant en klare nummers de studio in.''

De nummers op Elite dragen vreemde titels als `Fernandez Must Die' en `Hals Und Beinbruch'. Raadselachtige titels, voor wie niet in de jaren tachtig met de Commodore 64-computer opgroeide zoals de leden van Fireside. ,,Die titels komen allemaal uit spelletjes voor die computer. Er is geen enkel verband tussen die titels en de teksten of de muziek, dat doen we nooit.''

Voor de titel Elite ligt dat net even anders. ,,Dat is een grap. De Zweedse pers noemt ons wel de elite van de popscene. Daar rekenen we onszelf niet toe, want we zijn helemaal niet zo goed op onze instrumenten. Lang zo goed niet als, zeg, jazzmuzikanten. Die horen pas echt bij de elite, wat ons betreft.''

Elite verscheen op een onafhankelijk Zweeds platenlabel, maar daarvoor was de groep korte tijd verbonden aan het American Recordings-label van de befaamde producer Rick Rubin. Die was onder de indruk van de band, maar had zelf geen actieve bemoeienis met de muziek van Fireside. ,,We produceren onze platen altijd zelf'', zegt Johansson. ,,Waarom zo iemand veel geld betalen, als we er zelf ook wel uitkomen? Ik vind het raar om je eigen muziek uit handen te geven aan een derde, daar ben je toch een band voor?''

Hoe dan ook, het contract met American Recordings liep op weinig uit, want de band werd, met een aantal lotgenoten, bij een saneringsoperatie gewipt. ,,We hebben een aantal concerten in Amerika gedaan'', zegt Johansson, ,,en dat was goed voor onze populariteit daar. Maar verder heeft die deal ons niet veel goeds gebracht. Ze bemoeiden zich ook net iets teveel met hoe de muziek moest klinken. We zijn beter af op kleinere, onafhankelijke labels, zeker in het buitenland. Op die manier bereiken we misschien geen grote mensenmassa's, maar wel het goede publiek.''

Elite (Star 8050-2) is verschenen bij Suburban. Optredens: 8/5 Doornroosje Nijmegen, 9/5 Paradiso Amsterdam, 10/5 Vera Groningen, 11/5 Waterfront Rotterdam, 12/5 Ancienne Belgique Brussel, 13/5 W2, Den Bosch.