Bitter Teutoons

Een knappe publiciteitscampagne van RTL voor De zwakste schakel, een doodgewoon quizje. Neem een presentatrice met keurige spraak en uiterlijk die luistert naar de sprookjesachtige naam Chazia Mourali. Die komt op alle tijdschriftomslagen. Het was moeilijk om haar met rood haar omlijste gezicht te negeren afgelopen week. Opzij, de Varagids, De Nieuwe Revu, kranten, Barend en Van Dorp. Het zou wat worden, beloofden al die interviews. En zo komt het dat zelfs een spelletjeshater als ik gisteravond om negen uur klaar zat voor de tv. Dat had ik nooit gedaan als ze Truus Lutjebroek heette.

Mourali zou de Nederlandse Anne Robinson worden, de scherpgetongde, bebrilde schoolfrik-presentatrice van The weakest link, de Britse quiz die model staat voor de RTL-versie. The weakest link is populair bij kijkers maar wordt verafschuwd door Britse en Amerikaanse tv-critici die in haar hatelijke opmerkingen de beschaving ten onder zien gaan.

Nu heb ik Mourali wel eerder gezien op AT5. Een onopvallende presentatrice en op humor heb ik haar nooit betrapt, ook niet op grofheid of onbeleefdheid. Bij Barend en Van Dorp zag ik haar hersenen vergeefs kraken om een kwinkslag eruit te persen. Ik begreep dat het BBC-team een deel van de teksten van tevoren schrijft. Zou ze de antwoorden hebben gerepeteerd? Langzaam met gearticuleerde nadruk maakt ze de invuloefening tegen de verliezende gast: ,,Wat was ook al-weer je hob-by...?'' Daarop volgt het antwoord. ,,Daar heb je dan veel tijd voor, want je wordt weg-ge-stuurd als de zwak-ste scha-kel.'' Hah, twee-drie, hahah.

Na elke ronde moeten de mededingers stemmen wie er afvalt en de uiteindelijke winnaar krijgt de hele geldpot. Er is er altijd één die de ronde objectief het slechtste heeft gedaan in vastgezet geld, aantallen onbeantwoorde vragen en de bedenktijd. Spannend om te kijken of de kandidaten het ook in de gaten hebben. De gekozen verliezer moet op een geestige wijze worden afgedankt. Dat hoort bij Nieuw Grof. Anne Robinson is ouder en minder keurig dan Mourali en er spreekt levenservaring uit haar harde grappen. Haar show is eigenlijk haar persoon en die valt buiten Groot-Brittannië niet te formatten. Een geestige Nederlandse presentator zou een andere show maken. Ik ken niet veel presentatoren die ad rem zijn. Ik denk meteen aan Paul de Leeuw die er eerder bij was dan Robinson. Op afstand volgt cabaretier Dolf Jansen. Harmke Pijpers zou een gooi kunnen doen. Wie weet, maakt Cisca Dresselhuys een vernietigende schooljuf. Ook Sylvia Tóth lijkt me in staat tot dodelijke humor. Ik heb haar wel eens bij Barend en Van Dorp aan het werk gezien. Maar kan Cor Boonstra dan nog beleggen?

Al die genoemde presentatoren worden waarschijnlijk te oud bevonden of van het verkeerde geslacht. Want zo werkt de doelgroepbureaucratie: eerst kiezen televisiemakers de ideale leeftijd, het geslacht en het uiterlijk en dan pas wordt er gekeken of de persoon in kwestie tegen de taak is opgewassen. Waarom moest de 75-jarige gepensioneerde kantoorbediende Marian plotseling verdwijnen? Deze listige oude dame gaf altijd snel de goede antwoorden maar in de op een na laatste ronde kreeg ze bijna alleen vragen over popmuziek, haar zwakkere punt. Zou dat met opzet zijn om te voorkomen dat deze show te populair zou worden voor bejaarden die adverteerders afstoten? Juist omdat deze quiz beroep doet op mijn cynisme, vertrouw ik het niet.

Merkwaardig dat al die gasten zich zo gewillig laten afzeiken. Helaas misten zij humor. Alleen hun harde calculaties over de weggestuurde teamgenoten kwamen aan bod. Zonder vrolijkheid en begeleid door zware muziek wordt zo'n afvalrace luguber en Teutoons. Je ziet mensen elkaar onverbiddelijk van het vlot afduwen. Spel-Darwinisme wordt steeds populairder, als contrast met de dagelijkse meelijwekkende slachtofferparade op de publieke zenders. De zwakste schakel komt twee keer per week en dus heeft Mourali ruim de kans om een luchtige toon te vinden. Dan wordt het gewoon.