Bevallen is een ziekte

Wie denkt dat een bevalling een heuglijke – zij het pijnlijke – gebeurtenis is, moet vanavond beslist even kijken naar de Zweedse documentaire Ik hou van je Natasja. De film toont de verwikkelingen in een Russische kraamkliniek, en zelden zal het schenken van nieuw leven zo'n dooie boel zijn geweest.

Niks geen kleurige platen aan de muren van de kraamafdeling. Niks geen bezoek met zachte knuffels. Niks geen moeders die over de toekomst van hun kroost fantaseren. Er hangt helemaal niets aan de muren. Er komt geen bezoek (dat is verboden). En de pasgeborenen hebben, als we hun moeders mogen geloven, nauwelijks toekomst.

Is het echt zo erg? In het hedendaagse Moskou niet per se. Daar zijn inmiddels privé-klinieken waar een aanstaande moeder voor een paar duizend gulden een eigen kamer krijgt, onder goede medische begeleiding kan bevallen en daarna weer snel naar huis mag. Buiten de hoofdstad is het een kwestie van kiezen op elkaar. Maar daarbij moet de kijker Russische gewoonten niet verwarren met Russische problemen.

Dat een aanstaande moeder als een zieke wordt behandeld, is nu eenmaal zo in een land waar traditiegetrouw ook de meeste vakanties bestaan uit kuren in een semi-medische omgeving, compleet met keuringen en diëten. Dat een vrouw ook na een probleemloze bevalling nog dagenlang in het ziekenhuis moet blijven en dat bezoek uit angst voor infectiegevaar even zolang wordt geweerd, heeft te maken met eigenaardige opvattingen over hygiëne.

Dat laatste levert ook de meest ontroerende beelden op, of schrijnende zo u wilt. Een jonge vader vraagt vanaf de straat schreeuwend naar boven naar het geslacht van zijn pasgeboren kind. Een meisje, gebaart de moeder vanachter het gesloten raam. Hoe heet ze, scheeuwt hij. Ze schrijft in de lucht: o.l.g.a. ,,Wat, Olga?! Ik had je nog zo gezegd, géén Olga.''

Gelukkig is niet alles droevig. Een andere vader brengt een orkestje mee om onderaan de muren van de kliniek een serenade te brengen. En als moeder en kind uiteindelijk naar buiten mogen, de baby ingebakerd als een kadootje, met een strik eromheen, zijn er bloemen. En stralen de jonge ouders als waar ook ter wereld.

Dokument: Ik hou van je Natasja, NCRV, Ned.1, 22.55-23.42u.