Philips houdt Le Mans uit slaap

Le Mans rekent op een zware reorganisatie van Philips' mobiele telefoonfabriek. Nu werken in Le Mans nog 2.700 mensen bij het elektronicaconcern. ,,Als het mis gaat, loopt de burgemeester voorop in de demonstraties.''

Een naambord van Philips' mobiele telefoonfabriek aan de rand van Le Mans is beklad. Op het wervende blauwwitte bord is met zwarte letters L'Abandon gekalkt. De boodschap is helder: Philips laat ons in de steek.

,,Dit is nog maar het begin'', zegt Annick Vigneze dreigend. ,,We zijn niet van plan rustig te blijven.'' Namens de CGT, Frankrijks grootste vakbond, houdt Vigneze kantoor op het terrein van Philips Consumer Communications in Le Mans, waar 2.700 mensen werken. Minder dan een maand geleden kondigde Philips aan verspreid over de wereld zes- tot zevenduizend banen te schrappen.

Sindsdien slaapt Le Mans onrustig. Want hoewel de top van Philips niet wil aangeven in welke onderdelen van het concern het wil snijden, heeft Philips Frankrijk al een persbericht doen uitgaan: ,,Het niveau van de werkgelegenheid moet worden bijgesteld''.

De markt voor zaktelefoons is een slagveld. Op 24 april liet de directie in Le Mans de ondernemingsraad weten dat er 664.000 bijna voltooide zaktelefoontjes op het Franse fabrieksterrein liggen opgeslagen. Van de dertien productielijnen voor mobiele telefoons in de Franse stad zijn nog maar twee lijnen in gebruik. Eén ervan wordt volgens de vakbond vooral draaiende gehouden door een grote opdracht uit Shenzen, de Chinese stad waar Philips ook mobieltjes maakt. De Aziatische markt onttrekt zich enigszins aan de mondiale malaise. Eén productielijn draait nog op volle toeren. Daarop worden zogeheten Dect-toestellen, draadloze telefoons voor in huis, vervaardigd. Maar de productie hiervan verhuist komende zomer naar Roemenië.

Vakbondsbestuurder Annick Vigneze, tevens voorzitter van de ondernemingsraad (OR), maakt zich zorgen. Ze wandelt haar kantoor binnen met vijf nieuwe bussen spuitverf in een plastic zak. Mede-OR-lid Daniele Racine ontvangt intussen een boos telefoontje van het management over de autobanden die in de nacht van donderdag op vrijdag voor het terrein zijn verbrand. Ze haalt de schouders op.

Ook in de stad zelf heerst een onverschroken houding. ,,Als het mis gaat, dan loopt de burgemeester voorop in de demonstraties'', belooft een hoge gemeenteambtenaar die anoniem wil blijven. ,,We zullen zien'', zegt Jean-Claude Boulard, sinds maart burgemeester van de 19e stad van Frankrijk. ,,We zullen onze werkgelegenheid verdedigen.'' Met hoeveel ontslagen zou de burgemeester zich kunnen verzoenen? ,,We willen álle banen behouden.''

Met dat uitgangspunt lijkt een confrontatie op korte termijn onvermijdelijk. Philips maakte gisteren de aanstelling bekend van Axel Rückert, een Duitser met jarenlange ervaring bij Franse werkgevers als Bull en Pernod-Ricard. Philips bevestigt dat Rückert in het verleden heeft laten zien dat hij het saneerdersmes kan hanteren.

Omdat het management en achthonderd werknemers in onderzoek en ontwikkeling voorlopig nog gewoon op hun werk verschijnen staat de parkeerplaats in de buitenwijk van Le Mans nog halfvol. Negenhonderd productiemedewerkers zijn daarentegen ,,gedeeltelijk werkloos''. Zij werken in de maanden april tot en met juli gemiddeld drie tot vier weken en krijgen circa negentig procent van hun salaris uitbetaald. Negenhonderd uitzendkrachten zijn al in december vertrokken.

Guy Beauné, algemeen secretaris van de gematigde vakbond CFDT in het departement la Sarthe maakt zich op voor de confrontatie. ,,Ik geloof vast en zeker dat Philips zich met zijn herstructurering aan de wet zal houden. Maar wat hebben we daaraan als er 1.500 of 2.000 banen verdwijnen. Philips moet aan zijn imago denken. Ik denk niet dat ze willen dat werknemers hier massaal de straat op gaan zoals dat is gebeurd bij Marks & Spencer, Danone en Moulinex.''

Het werkloosheidspercentage in het departement la Sarthe steekt met 7 procent gunstig af bij dat van heel Frankrijk (9,2 procent). De Franse premier Jospin heeft onlangs een wetswijziging aangekondigd die massaontslagen duurder moet maken voor werkgevers. De vakbonden verwachten dat het plan voor Philips in Le Mans niet van groot belang zal zijn. Zelfs als de wet op tijd wordt aangenomen zijn de consequenties beperkt, meent Vigneze: ,,Als grote multinational is Philips toch al verplicht een ruime regeling toe te passen.''

Philips heeft in Le Mans een historie van veertig jaar. Er zijn onder meer televisies gemaakt (zwart-wit en kleur), evenals decoders en minitels, de Franse voorloper van de pc. ,,Er is ongeveer eens in de tien jaar een nieuwe ronde van reorganisaties'', zegt Vigneze, sinds 1968 bij Philips in dienst. ,,Daarna wordt een nieuwe productielijn opgebouwd. Ik weet niet eens meer of we bij de derde of de vierde ontslagronde zijn aangeland.''

Met een beroep op het historisch perspectief hebben de vakbonden een eis bij Philips neergelegd: áls de mobieltjes uit Le Mans verdwijnen, dan moet daarvoor een andere activiteit in de plaats komen. Burgemeester Boulard deelt het standpunt. Philips heeft nog niet op het verzoek gereageerd.