Inflatie

Aandelen en inflatie hebben een rare, complexe relatie met elkaar. Moet je als belegger in aandelen zitten als inflatie de kop opsteekt? Om tenminste drie redenen zou je kunnen zeggen: nee. De eerste reden is dat als de inflatie aanwakkert, de rente de neiging heeft om te stijgen, en dat drukt de waarde van alle reeds in omloop zijnde obligaties (waarvan de rente dus niet meestijgt) en – door de communicerende-vatenrelatie tussen obligaties en aandelen – meestal ook die van aandelen.

Wie de financiële pagina's volgt, zou kunnen denken dat het de centrale banken zijn die zorgen dat de rente stijgt als de inflatie te hoog wordt. Dat speelt wel een rol maar uiteindelijk worden renteniveaus natuurlijk op de vrije markt uitgemaakt. Als de inflatie oploopt naar bijvoorbeeld vijf procent dan zegt een belegger: luister es, na een jaar is de koopkracht van 100 gulden nog maar 95 gulden. Wil ik dus `reëel' iets overhouden na 100 gulden een vol jaar te hebben belegd, dan zal de feitelijk (nominale) rente dus ruim meer dan 5 procent moeten zijn, anders kan ik mijn geld beter vastzetten in iets dat qua waarde wel met de inflatie meestijgt. Als die eis van een hogere rente aan obligaties wordt gesteld, zullen beleggers hem mutatis mutandis dus ook aan aandelen stellen : de winst moet per aandeel hoger zijn bij hoge inflatie dan bij lage inflatie. En als die winst niet stijgt, dan betekent het dus dat de koers omlaag moet.

Een tweede reden waarom inflatie slecht is voor aandelen, heeft direct met die winstgevendheid van de betreffende bedrijven te maken: als immers de inflatie – en dus de rente – oploopt, stijgen de kosten van geleend geld en meestal ook de salariskosten en de kosten van ingekochte materialen. Als de kosten stijgen, en het bedrijf kan zijn verkoopprijzen – door concurrentiedruk – niet in dezelfde mate laten stijgen, dan blijft er simpelweg minder winst over voor de aandeelhouders.

De derde manier waarop hogere inflatie en hogere rentestanden aandelenkoersen kunnen drukken heeft te maken met het feit dat koersen een uitdrukking zijn van de contante waarde van alle toekomstige netto winsten. Bij een contante waardeberekening speelt de actuele rente een belangrijke rol. Hoe hoger de rente, des te lager de contante waarde.