De puberdepressies van een muzikale asceet

Volgende week zaterdag, op de 46ste editie van het Eurovisie Songfestival, wordt Nederland vertegenwoordigd door de 19-jarige Michelle Courtens. Haar liedje heet Out on my own. Tot een decennium geleden zou een krant als NRC Handelsblad met deze mededeling hebben volstaan. Méér was niet nodig; het songfestival was geen onderwerp waarvoor men veel belangstelling verwachtte buiten de kringen van Telegraaf- en Story-lezers. Maar sinds Paul de Leeuw er eigenhandig een evenement van maakte, neemt de aandacht – ook in deze krant – alleen nog maar toe. En nu wordt er wéér een bastion geslecht. De culturele documentairerubriek Het uur van de wolf is zondagavond gewijd aan Michelle.

Het is een wonderlijke ontwikkeling. In de jaren tachtig dreef het Eurovisie Songfestival langzaam maar zeker weg uit de publieke belangstelling. Niet alleen in Nederland, maar ook in andere Europese landen. Weliswaar trad het Oostblok intussen gretig toe, maar Italië en Luxemburg doen al jarenlang niet meer mee, terwijl in landen als Frankrijk en Spanje ook al twijfels rijzen over verdere deelname. Alleen in Nederland is, door het Paul de Leeuw-effect, de uitstraling alleen maar vergroot. Nog nooit was de nationale finale zo groots van opzet als dit jaar, op 3 maart in de Ahoy'-hal in Rotterdam.

Ankelien Barkman, de maakster van de documentaire Michelle, was er snel bij en gokte op het goede paard. Al in december vorig jaar begon ze Michelle Courtens met haar camera te volgen. Ze filmde hoe de jeugdige vocaliste doende was met stemoefeningen, staande voor een spiegel met de handen in de zij, ze ging met haar mee naar huis (,,dit is anti-kraak'') en filmde de vlekken van vorige bewoners op de muur. Ze ging mee naar de eerste besprekingen met André Remkes en Dirk Vermeij, die Out on my own schreven, ze ondervroeg vriend Daniël over de psyche van zijn vriendin, en ze keek bij de moeder mee in het foto-album: Michelle met haar eerste viool, Michelle met haar cello. ,,Cello spelen staat gewoon heel dicht bij de stem'', zegt de zangeres zelf.

Ik vind het allemaal wat veel, en wat lang, voor iemand van negentien die nog slechts kan terugkijken op een puberdepressie van een jaar geleden (,,zwaar klote'') en zich verder vooral herkent in de strekking van Out on my own: voor het eerst het ouderlijk huis uit, op kamers, free in the choices of my life. Enig tempo begint pas te ontstaan als de zaken ook bij Michelle zelf in een stroomversnelling raken. In de opnamestudio met de mannen om haar heen, een kleine en zeer begrijpelijke inzinking (,,ik weet bij god niet wat er allemaal aan het gebeuren is, en ik heb daar gewoon hulp bij nodig''), de repetities voor het optreden en de eerste suggesties van de man van platenmaatschappij Sony Music voor de act: op blote voeten (,,dat accentueert de breekbaarheid enorm''), eerst zittend, in het tweede couplet meer naar voren (,,voor het dramaturgisch effect'') en aan het slot rechtop en zelfbewust.

Michelle lijkt het allemaal instemmend te ondergaan, al staat ze zo te zien heel wat doordachter in haar schoenen dan de gemiddelde beginneling op de rand van een doorbraak. Een onbenullige indruk maakt ze in elk geval niet. En met een doorbraak is ze niet eens zo bezig, met roem en rijkdom evenmin. Ze leeft van een studiebeurs en ze weet heel geloofwaardig te zeggen dat dat voorlopig voldoende is: ,,Geld boeit me niets.'' Terecht stelt een andere Sony-employé vast, dat ze tenminste geen ,,opgevoerde kakelkip'' is – en zo'n man zal wel weten waarover hij praat.

Maar intussen heeft ook Ankelien Barkman erg weinig oog voor de commerciële aspecten van het Eurovisie Songfestival. In een flits laat ze zien hoe Michelle in een radiostudio wordt ontvangen door een brallende discjockey, en daarmee is die kant van de zaak afgehandeld. Verder houdt de documentaire op als de zege op 3 maart binnen is. Terwijl pas daarna het grote gedoe om haar heen is losgebarsten, zou je denken. Toen moest de promotie beginnen, toen moesten er babbelprogramma's worden bezocht en babbelinterviews afgegeven. Toen moest er over kleding worden gepraat, en over verdere vervolmaking van de greep naar het goud in Kopenhagen.

Deze week is Michelle in de Mega Top-100 gezakt naar de 33ste plaats. Het zal de bedoeling zijn, dat de verkoop na volgende week zaterdag weer aantrekt.

Het uur van de wolf: Michelle, NPS, zondag, Ned.3, 19.30-20.25u.