Avondjurk met spijkerjack

In de serie over de nieuwe garde ontwerpers: Stella McCartney, de dochter-van. Haar ontwerpen zijn swingend, streetwise en sexy. Portret van een nuchtere, vrolijke Engelse in een Frans modebolwerk.

'O, m'n vader doet iets in de muziek', zei ze luchtigjes tegen Mounir Moufarrige, directeur van Chloé, toen ze vier jaar geleden solliciteerde voor de baan als hoofdontwerper van het Franse modehuis. 'En mijn moeder zit in de voedselsector.' Stella McCartney kende Chloé goed: in haar kinderjaren droeg haar moeder de chique, hippie-achtige jurken en bloesjes van dit merk. Maar Moufarrige kende haar alleen als jonge modeontwerpster met een eigen kleine studio in Londen, en dacht dat ze McCarthy heette - misschien wel familie van de beroemde redacteur Frank McCarthy van de modekrant Women's Wear Daily. Hij is waarschijnlijk de enige die de dochter van Paul McCartney en Linda Eastman ooit naar het beroep van haar ouders heeft gevraagd. Maar hij was vooral geïnteresseerd in de bezigheden van Stella zelf: 'Ik was op zoek naar een ontwerper van een nieuwe generatie en iemand die exclusiviteit te bieden had.

En ik werd aangetrokken door het hoge niveau van de details die ze in haar kleren stopte', zei hij toen hij voorjaar 1997 aankondigde dat de 26-jarige Stella McCartney artistiek directeur van Chloé werd.

McCartney's komst naar Parijs werd met nog meer argwaan bekeken dan die van John Galliano of Alexander McQueen, de andere jonge Engelse ontwerpers die de voorheen zo streng Franse modewereld waren binnengedrongen. Haar voorganger Karl Lagerfeld, die Chloé in de jaren '60 en '70 tot grote hoogten had gestuwd maar de laatste jaren ronduit slechte collecties had geproduceerd, zei in Women's Wear Daily: 'Ze hadden een grote naam moeten nemen. Dat hebben ze ook gedaan - maar in de muziek, niet in de mode.' McCartney verklaarde simpelweg: 'Ik geloof niet dat ze me alleen maar zoveel geld zouden bieden voor mijn naam.' En toen er ook nog commentaar op haar leeftijd kwam, zei ze laconiek: 'The Beatles waren ook 26 toen ze Sergeant Pepper opnamen. Waarom zou ik dit niet kunnen?'

Inmiddels is de man die altijd op de eerste rij van haar shows zit niet meer die beroemde muzikant maar 'de vader van Stella'. En na acht collecties heeft ze niet alleen de catwalks, maar in zekere zin ook de Kalverstraten van de wereld veroverd: typische Stella McCartney-kleren als T-shirts met airbrush-motieven, pilotenzonnebrillen met strassteentjes, hooggehakte crèmekleurige laarzen, huidstrakke heupbroeken met wijde pijpen, blote lingerie-achtige hemdjes, strakgesneden broekpakken, achteloos diepe decolletés, strategisch geplaatste motieven, Stetsons en satijnen onderjurkjes vliegen de winkels uit. Hoewel ze niet het alleenrecht heeft op deze stoer-vrouwelijke mode, hebben McCartney's ideeën door haar gevoel voor de tijdgeest en voor kwaliteit het effect van een Beatle-song: ze zijn overal, zien er nieuw en verrassend uit, passen bij deze tijd en hebben tegelijkertijd iets klassieks.

Zelf zegt McCartney dat haar geheim schuilt in het feit dat ze gewoon maakt wat ze zelf graag draagt. 'De meeste ontwerpers zeggen dingen als: ''vandaag word ik geïnspireerd door mijn koffiekopje.'' En dan bouwen ze daar de hele collectie omheen. Terwijl, wat ik doe is meer, nou ja, ik sta op en denk: vandaag wil ik een trui aan en een spijkerbroek - niks bijzonders. Maar daaronder zou ik eigenlijk een prachtig gedetailleerd chic topje willen dragen, zodat als ik mijn trui uittrek... Tadaa!', zo demonstreerde ze eens aan een verbouwereerde journalist. Een avondjurk met een spijkerjack, jeans met een blouse van kant en satijn, een mix van luxe en gewoon, daar houdt ze van. 'Wat volgens mij precies hetzelfde is als wat mijn ouders deden. Het gaat erom je mooi, sexy en sterk te voelen.' McCartney is een groot liefhebber van tweedehands kleren en is zelf nooit een koper van dure designerskleding geweest. 'Ik kreeg zakgeld. Ik kocht gewoon uitverkoopjes', snibde ze eens tegen een interviewster van de Washington Post.

Hoewel McCartney al beroemd was bij haar geboorte, in 1971, en het voor de hand lag dat ze een verwend rocksterrenkind zou worden, hadden haar ouders een andere opvoeding voor hun vier kinderen in gedachten. Money can't buy you love: gewoon naar de openbare school dus, een bijbaantje in een restaurant om je zakgeld aan te vullen, en samen met twee zussen op een slaapkamer. Zelfs de uitzonderlijke dingen die zo'n kind nu eenmaal overkomen, beleefde ze zo als 'gewoon'. 'Het ene moment maakte ik een babbeltje met de dorpssmid, het andere met Michael Jackson.'

Toch staat ze nu in de schijnwerpers. In de pers wordt ze zonder uitzondering 'heel gewoon', 'open' en 'vriendelijk' genoemd, maar ook 'zelfverzekerd' en 'ambitieus'. 'Ik was het derde kind', zei ze daarover eens. 'Derde kinderen moeten altijd iets extra's bewijzen.' Een praatje in een vliegtuig met ontwerpster Jean Muir toen ze 13 was, bracht haar op het idee dat ze in de mode wou. Op haar vijftiende liep ze in schoolvakanties stage bij Christian Lacroix, Betty Jackson en de modeafdeling van de Britse Vogue. Later, toen ze de mode-opleiding aan Central Saint Martin's College of Art and Design volgde, werkte ze bij Savile Row-tailor Edward Sexton van wie ze de kunst van het Engelse pakken-maken afkeek. Toen in 1995 haar vriendinnen Kate Moss, Naomi Campbell en Yasmin LeBon overvlogen om haar eindexamencollectie te showen (niet zo gewoon, natuurlijk) werd ze door haar docenten als ijverig, maar niet uitzonderlijk beschouwd. Maar ze zette door, leende 2000 pond van haar ouders en startte haar eigen lijn in Londen, met hulp van haar assistente Phoebe Philo. Beroemde vriendinnen (modellen, popsterren) kochten haar kleding, maar niet voor vriendenprijsjes. 'Ik heb Madonna in die tijd laten bloeden. Ik moest mijn volgende collectie financieren, namelijk', vertelde ze vorig jaar, toen ze, inmiddels iets rijker en beroemder, door diezelfde Madonna werd gevraagd om haar bruidsjurk te ontwerpen.

Het runnen van een heel modehuis was natuurlijk wel even iets heel anders dan samen met Phoebe bij mooi weer in de achtertuin jurkjes in elkaar zetten. Maar McCartney pakte het voortvarend aan. De stijl die ze in Londen had ontwikkeld, kon ze in Parijs met behulp van Philo (die meeging) en een grote staf perfectioneren. Bij haar eerste show toonde ze dat haar eigen stijl goed samenging met de zachtheid en vrouwelijkheid waar Chloé ooit zo goed in was. De eigenaardige mix van degelijke, masculiene, ouderwetse Savile Row ontwerpen en een soort zweverige lingerielook die herinneringen oproept aan haar moeders garderobe van Chloé uit de jaren '70, was een schot in de roos. Inmiddels zijn haar ontwerpen geraffineerder en luxer geworden, maar de basis is nog steeds dezelfde: de rock chick chic van Charlie's Angels, Portobello Road meets Paris, Laura Ashley goes sexy.

Binnen twee jaar vervijfvoudigde de omzet van Chloé. In Parijs en New York zijn haar kleren niet aan te slepen. Vorig jaar werd ze VH1/Vogue's Designer of the Year. Verschillende modehuizen probeerden haar weg te kopen. Slechts hier en daar klinkt wat kritiek. Vooral haar tweede show is door de pers als te ordinair (de woorden trashy en cheesy vielen) van tafel geveegd. De strenge en gezaghebbende Suzy Menkes van de International Herald Tribune merkte bij haar laatste show op dat ze nog steeds niet weet hoe je een jurk moet knippen, maar voegde er meteen aan toe dat McCartney's instinctieve gevoel voor een sexy, glamoureuze jonge mode het belangrijkst is.

Gucci, vooral in de persoon van artistiek directeur Tom Ford die een persoonlijke fan van McCartney is, heeft haar succes met meer dan warme belangstelling gevolgd. Volgens de geruchten ketste een eventuele overstap van McCartney naar Gucci alleen maar af omdat zij als overtuigd vegetariër en voorvechtster van dierenrechten weigert om met bont en leer te werken - materialen die diep in de traditie van Gucci verankerd zijn. Maar drie weken geleden was de kogel door de kerk: Gucci gaat Stella McCartney's eigen merk financieren. Haar assistent Phoebe Philo neemt haar taak bij Chloé over. Geen gek resultaat voor iemand die nog geen dertig is. M

Juliette Berkhout is redacteur van M.

Peter Stigter is modefotograaf voor (inter)nationale kranten en tijdschriften.

[streamliner] 'IK WAS HET DERDE KIND. DIE MOETEN ALTIJD IETS EXTRA'S BEWIJZEN.'