VS weggestemd uit VN-comité

De Verenigde Staten zijn gisteren onverwachts weggestemd uit de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties, die 53 leden telt. De VS maakten sinds de oprichting in 1947 deel uit van dit comité dat wereldwijd schendingen van de rechten van de mens aan de kaak stelt.

De VS eindigden met 29 stemmen op de vierde plaats in een stemming waarbij drie plaatsen voor Westerse landen beschikbaar waren voor herverkiezing – voor een periode van drie jaar. Frankrijk (52 stemmen), Oostenrijk (41 stemmen) en Zweden (32 stemmen) werden wel gekozen in de geheime stemming in de Economische en Sociale Raad, waaronder deze commissie valt.

De reacties varieerden van woede in het Amerikaanse Congres, met name onder Republikeinen, tot kritiek van andere landen op Washington.

Waarom de VS zijn weggestemd, werd niet meteen duidelijk. Volgens waarnemers, onder andere van Human Rights Watch, houdt de Amerikaanse nederlaag direct verband met het aantal ,,grove schenders van de rechten van de mens'' in deze VN-commissie. Zo traden gisteren Soedan, Oeganda, Sierra Leone en Togo toe tot de commissie waar Syrië, Algerije, Libië, Saoedi-Arabië en Vietnam al in zitten, allemaal landen met een slechte reputatie inzake de rechten van de mens.

Het wegstemmen van de VS betekent voor deze landen het ontlopen van Amerikaanse kritiek, menen diplomaten. De nederlaag kan ook niet los worden gezien van een reeks klachten tegen de VS, niet alleen van ontwikkelingslanden maar ook van Westerse lidstaten. [Vervolg VN-COMITÉ: pagina 4]

VN-COMITÉ

Al jaren kritiek op VS bij VN

[Vervolg van pagina 1] Een aantal klachten tegen de VS is van recente aard. Zo heeft Washington volgens Westerse VN-diplomaten zijn nederlaag mede te danken aan het verzet van de Amerikaanse regering tegen het Kyoto-klimaatverdrag. Ook het Amerikaanse plan voor een antiraketschild, dat in Europa, Rusland en China op kritiek stuit, is op het zetelverlies van invloed geweest, menen diplomaten. Datzelfde geldt voor de Amerikaanse weigering om het verdrag tegen landmijnen te ratificeren, een internationaal strafhof op te richten en aids-medicijnen voor iedereen beschikbaar te stellen. Dat Amerika binnen de mensenrechtencommissie schendingen door China en Cuba heeft veroordeeld, heeft eveneens een rol gespeeld, aldus waarnemers.

Maar de Amerikaanse rol binnen de VN staat al langer bloot aan kritiek. Het afgelopen decennium heeft 's werelds enige supermacht zich ontpopt als de grootste wanbetaler van de VN, met een gemiddelde schuld van 1,5 miljard dollar. Ondanks een compromis in het Amerikaanse Congres is die schuld nog steeds niet afgelost. Kritiek krijgen de VS ook op hun opstelling bij vredesmissies. In de VN-Veiligheidsraad willen zij wel de politieke lijnen van vredesmissies bepalen, maar niet militair bijdragen, en al helemaal niet in Afrika, zo is het verwijt. De VS worden geregeld van dominantie beticht, en hebben de afgelopen jaren weinig goodwill gekweekt. Critici zeggen dat de VS niet voor hun plaats in de mensenrechtencommissie hebben gelobbied. De regering-Bush heeft voorts nog steeds geen nieuwe VN-ambassadeur benoemd, hoewel de kandidaat, de beroepsdiplomaat Negroponte, al maanden bekend is.

Een woordvoerder van het State Department zei gisteren dat het VN-comité verzwakt zal zijn door de Amerikaanse afwezigheid. De Britse VN-ambassadeur Greenstock zei over de VS: ,,We kunnen niet zonder hen.''