Dozen vol bewijs in Argentijnse affaire

In Argentinië zorgt bewijsmateriaal uit een Amerikaanse witwaszaak voor nieuwe onrust.

Ze zijn onderweg, zo berichtten de Argentijnse kranten vanmorgen: de zestien uit de Verenigde Staten afkomstige dozen met documenten over een witwasaffaire die hun schaduw ver vooruit hebben geworpen. Waarschijnlijk vandaag al zullen functionarissen van de Amerikaanse ambassade in Buenos Aires de lading overdragen aan minister van Justitie Jorge de la Rúa.

De documenten zijn onder meer maandstaten van banken, verklaringen onder ede en ander bewijsmateriaal dat is verzameld door een onderzoekscommissie van de Amerikaanse Senaat. Die heeft, mede dankzij tips van collega-parlementariërs in Argentinië, speurwerk verricht naar Amerikaanse banken en het witwassen van drugswinsten. Terwijl het Amerikaanse onderzoek zich toespitste op de rol van één van de meest vooraanstaande Amerikaanse financiële instellingen, Citibank, is in Argentinië alle aandacht gericht op de mogelijke onthullingen over corrupte politici en overheidsfunctionarissen.

Centraal staan de transacties in de jaren negentig van twee Argentijnse offshorebanken: de op de Bahama's gevestigde Federal Bank en de M.A. Bank op de Kaaimaneilanden. Uit het Amerikaanse onderzoekt blijkt dat M.A. Bank wordt verdacht van het witwassen van drugsgeld, in totaal 7,7 miljoen dollar (20 miljoen gulden), ten behoeve van het Mexicaanse drugskartel van Juárez.

Bij de Federal Bank gaat het vooral om omkoping. Via deze bank, bij voorbeeld, zou computergigant IBM in elk geval één miljoen dollar aan steekpenningen hebben betaald voor een lucratieve opdracht van een Argentijnse staatsbank.

Zowel M.A. Bank als Federal Bank had bij Citibank in New York een zogenoemde correspondent account, een tegenrekening van de ene bank bij de andere. Die rekeningen konden worden geopend dankzij het feit dat de banken deel uitmaakten van Argentijnse financiële conglomeraten met een degelijke reputatie. Functionarissen van Citibank bevestigden dit tijdens verhoren in februari door de senaatscommissie.

In het geval van Federal Bank ging Citibank ervan uit dat deze bank feitelijk het eigendom was van het conglomeraat van financier Raúl Moneta, die een meerderheidsbelang had in de inmiddels ter ziele gegane bank Banco República (zie inzet). Moneta onderhield een goede relatie met Citibank, de moedermaatschappij Citicorp. en met de toenmalige bestuursvoorzitter John Reed. Hoewel Moneta ontkent de werkelijke eigenaar te zijn van Federal Bank, zijn de bewijzen van het tegendeel overweldigend.

In de dozen met bewijsmateriaal, dat op de vrijwel onmogelijke voorwaarde van geheimhouding ter beschikking wordt gesteld van zowel de Argentijnse justitie als een parlementaire onderzoekscommissie, zitten onder meer de maandstaten van de correspondent accounts die in het kader van het Amerikaanse onderzoek zijn opgeëist bij Citibank. Mede uit deze documenten zou zijn gebleken dat de Banco República tussen november 1992 en mei vorig jaar via zijn offshore-bank en correspondent accounts bij Citibank in totaal 4,5 miljard dollar heeft getransporteerd. Volgens de senaatscommissie is een aanzienlijk deel van dit bedrag verdacht. In februari trok de regering van de Bahama's de vergunning van Federal Bank in.

Het schandaal heeft in Argentinië inmiddels mede geleid tot de val van de vorige week afgetreden centrale-bankpresident Pedro Pou, die volgens zijn tegenstanders onvoldoende toezicht zou hebben uitgeoefend op Argentijnse banken. Ook de namen van de premier, het hoofd van het openbaar ministerie en een lid van het hooggerechtshof zijn al genoemd in deze zaak. Eén van de meestgehoorde is die van de peronistische ex-president Carlos Menem.