`Alle jonge Pekelders zijn nazi's'

Eerder deze week botsten jongere inwoners van Oude Pekela met even jonge asielzoekers. Voor de televisie brachten jonge Pekelders de Hitlergroet.

De Guinese asielzoeker priemt zijn wijsvinger meermalen op een wond op zijn arm. ,,Ze hebben een steen naar me gegooid'', zegt hij. ,,Ik wil weg uit Oude Pekela. Ik ben bang dat ze me hier vermoorden.''

Hij is zes maanden in Nederland. Een paar maanden woonde hij in een asielzoekerscentrum in Zwolle. ,,Nooit waren daar problemen. ,,Ik ben nog maar een maand hier en wordt bedreigd en verwond.''

Voor het anderhalve maand oude asielzoekerscentrum in het Groningse Oude Pekela discussiëren bewoners heftig met elkaar. Sinds enkele dagen is het onrustig; vannacht moest politie-bewaking van het AZC de rust garanderen. Jonge Pekelders en jonge bewoners van het centrum dreigden elkaar maandag- en dinsdagavond te lijf te gaan. De ME moest beide groepen uit elkaar houden.

Veel asielzoekers willen hun verhaal kwijt. Ze vertellen hoe bedreigd ze zich voelen, terwijl ze als vluchtelingen juist veiligheid zoeken. Hoe onwelkom ze zich voelen in het Groningse dorp. ,,Ze willen ons hier niet'', zegt een bewoner. ,,Het is ,,nigger fuck you'', wat je hoort. De jongeren bespugen je.'' ,,Ze hebben hier nooit zwarten gezien'', zegt een man uit Angola. Veel bewoners zijn vol onbegrip over het politieoptreden. De ME dreef een groepje bewoners terug het centrum in en een vijftal bewoners raakte gewond door hondenbeten. Een man toont zijn onderarm met bijtwonden. ,,We dachten dat de politie ons zou beschermen.'' Hun namen geven ze niet. ,,We zijn doodsbang.'' A. Osman uit Soedan wil zo snel mogelijk worden overgeplaatst naar een ander centrum. ,,Liefst naar Den Haag of Rotterdam. Daar wonen meer zwarten.''

Wethouder C. Oosterveld (welzijn, jongerenbeleid) noemt het ,,tragisch'' dat vluchtelingen die menige ,,traumatische ervaring''' achter de rug hebben, in Oude Pekela geconfronteerd werden met politieoptreden. Hij laat een brief zien die elke bewoner van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) dinsdag kreeg. Daarin staat: ,,Wij doen een beroep op wijsheid en levenservaring om zelf geen aanleiding te geven en u rustig te gedragen.'' Desalniettemin wilde een kleine, met stokken en staven gewapende, groep asielzoekers de Pekelder jeugd te lijf gaan en gooiden ze stenen naar de politie.

De aanleiding tot de schermutselingen is onduidelijk. Een dag of tien geleden zou er op de dorpskermis ruzie zijn geweest tussen een Winschoter asielzoeker en een paar Pekelder jongeren. Boze dorpsjeugd sprak met even boze asielzoekers af elkaar te treffen. De ME moest voor het eerst in de geschiedenis in Pekela optreden en voorkomen dat beide groepen op de vuist gingen.

Oosterveld stelt dat het gemeentebestuur compleet werd ,,overvallen'' door de ongeregeldheden. Tegen de komst van de 400 asielzoekers in Pekela leefden weinig bezwaren. De gemeentelijke voorlichtingsavond over het azc trok weinig volk. De meeste Pekelders leken met asielzoekers te kunnen leven. Al had men er liever 200 gehad in Oude Pekela en 200 in Nieuwe Pekela. Het asielzoekerscentrum liep de afgelopen anderhalve maand snel vol. ,,Van de ene op de andere dag waren er opeens 400 nieuwe bewoners'', vertelt Oosterveld. ,,In een dorp waar weinig of geen allochtonen woonden.'' Er wordt veel gepraat. ,,Er is een categorie die altijd argwanend kijkt naar asielzoekers.'' En de Pekelder dorpsjeugd heeft niet voor niets de bijnaam `roegbainers' (ruigbeners), vertelt een vroegere jongerenwerker, die niet met zijn naam in de krant wil. ,,Onderling zijn er ook vetes, die door knokken worden beslist.''

Weinig scholing, weinig werk, weinig vertier: dan zoek je wel eens ruzie. Gistermiddag spraken Oosterveld en loco-burgemeester Kaldijk met ongeveer twintig jongeren op het gemeentehuis. Afgesproken is dat ze volgende week met een delegatie uit het asielzoekerscentrum in gesprek gaan. Oosterveld vermoedt dat er ,,een stuk jaloezie'' meespeelt bij de dorpsjeugd. ,,Waarom lopen zij op Nikes en wij niet? Er leven over en weer veel vooroordelen over elkaar'', vertelt hij. ,,Er is te weinig begrip voor de situatie van de vluchteling.''

Een asielzoeker concludeerde voor de televisie dat ,,alle jongeren in Pekela zijn nazi's'' zijn, nadat enkele jeugdigen voor de televisiecamera's van TV Noord de Hitlergroet hadden gebracht. Gemeentelijk voorlichter G. Brunink: ,,Dat zijn boude uitspraken, die de onderlinge verhoudingen natuurlijk niet bevorderen.'' Sterker nog, stelt hij, ze kunnen `het draagvlak' voor de opvang van asielzoekers verkleinen.

Eén van de jongeren die op het raadhuis meepraatte is Paul (,,geen achternaam''). Hij beklemtoont dat de Pekelder jeugd beslist niet racistisch is. Het waren ,,kleine kindertjes'' die de Hitlergroet brachten.

De jongeren zijn verdeeld over een gesprek met de asielzoekers. Eén ziet het nut niet. ,,In Winschoten is dat ook gedaan en daar lachten ze je achter je rug uit.'' Een ander meent dat een gesprek alleen kans heeft als de gemeente de Pekelder jeugd serieus neemt. ,,Overal worden we weggejaagd. De gemeente doet niks voor ons.''

Paul vindt dat ,,het probleem'' uit de weg moet. ,,Straks hebben we een bevrijdingsfestival. Dan wil ik ze een hand kunnen geven en een potje bier met ze drinken.''