VERBODEN

,,Muziek die de Duitse bezetter verbood,'' luidt de ondertitel van de cd Swingdansen verboden, waarop Leo Boudewijns en Co de Kloet twintig opnamen van de populairste Nederlandse dansorkesten uit de tweede wereldoorlog hebben verzameld. Dat is een pakkend motto voor een collectie mooie, authentieke staaltjes van Nederlandse dansmuziek naar Amerikaans swing-voorbeeld, maar ook voor tweeërlei uitleg vatbaar. Tijdens de bezetting gold er weliswaar een verbod op jazz, swing en ander gebruik van `primitief-negroïde elementen', maar in de praktijk werd dat voortdurend overtreden. Alleen al het bestaan van deze opnamen – afkomstig van reguliere handelsplaten uit die tijd – toont dat op overtuigende wijze aan. Ietwat verwarrend is voorts, dat de cd ook een paar vooroorlogse opnamen bevat. Deze muziek, zo bedoelen de samenstellers, was in de oorlog helemáál verboden.

Hoewel er op deze selectie dus wel wat aan te merken valt, blijft het verbazingwekkend hoe goed er werd gespeeld. Ondanks de oorlogsomstandigheden wisten orkestleiders als Dick Willebrandts, Frans Wouters, Piet van Dijk en Klaas van Beeck, orkesten als de Ramblers en het Miller Sextet, en vocalisten als Nelly Verschuur, Topy Glerum en Jan de Vries amusementsmuziek op hoog niveau te maken. In het informatieve cd-boekje concludeert dr Kees C. Wouters, die vorig jaar de voortreffelijke studie Ongewenschte muziek publiceerde, dat de verbodsbepalingen een fiasco werden. ,,Geen sterveling houdt zich eraan,'' verzuchtte de topman van het betrokken ministerie in de herfst van 1944. Deze cd vormt daarvan een welluidend bewijs.

Swingdansen verboden. Quintessence/Nikkelen Nelis NN 500.202-2

    • Henk van Gelder