In staking gaan valt huisartsen zwaar

Van de huisartsen doet ongeveer vijf procent niet mee aan de landelijke driedaagse staking. Hun bezwaren zijn van principiële en logistieke aard.

Toen huisarts Jur Lamers uit Ee tijdens ,,de chaos'' van de MKZ-ruimingen, enkele weken geleden, moest beslissen of hij ging staken, besloot hij dat niet te doen. ,,Een groot deel van mijn patiënten was toen net in één klap zijn bestaanszekerheid kwijtgeraakt. Ik kon me voorstellen dat zij me nodig zouden hebben, voor hen waren de ruimingen heel traumatisch.'' Lamers vond het moreel onverantwoord om te staken, al concludeert hij vandaag dat dit ,,achteraf bezien toch wel gekund had''.

Een klein deel van de circa 7.500 huisartsen in Nederland doet niet mee aan de driedaagse staking, die gisteren van start ging. Volgens het Landelijk Actiecomité van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) staakte op de eerste stakingsdag ongeveer 95 procent. Vandaag en morgen verwacht de LHV eenzelfde opkomst, maar het is niet bekend hoeveel artsen niet staken. Veel artsen zouden deze week op vakantie zijn en om die reden ontbreken bij de acties.

De motieven van huisartsen om niet te staken, lopen uiteen. Twee huisartsengroepen in loondienst uit Amsterdam staken niet. De eisen van de stakende huisartsen, onder meer over de praktijkvergoeding, gelden naar hun mening vooral voor de zelfstandige ondernemers onder hen (verreweg de grootste groep).

Op Walcheren werken alle 45 artsen door, evenals 15 artsen uit west-Zeeuws-Vlaanderen. Zij vinden dat zij te kort de tijd hadden om patiënten voor te bereiden op de staking en vrezen een onverantwoorde werkdruk na afloop van de acties. ,,Dinsdagavond viel het besluit, de volgende ochtend begon de staking al'', zegt J. de Meijer, secretaris van de Regionale Huisartsen Vereniging (RHV) Zeeland. Hij laat weten ,,grote twijfels'' te hebben over de wijze van actievoeren. ,,Volgens ons heeft deze staking geen enkel effect. Bij de LHV onbreekt een toekomstvisie, die tot een oplossing zou kunnen leiden.''

Een deel van de niet-stakers houdt de praktijk geopend uit principiële redenen. ,,Zij menen dat tussen dokter en patiënt een contract bestaat dat het zakelijke overstijgt'', verklaart een commissaris van de RHV Eemland, waar enkele artsen uit principe doorwerken. ,,Zij hebben laten weten dat ze deze vertrouwensrelatie onmogelijk kunnen doorbreken.''. Volgens Regionale Huisartsen Verenigingen uit diverse provincies staan de niet-stakers vrijwel altijd achter de eisen van hun stakende collega's. Vier principiële niet-stakers lieten deze krant weten niet naar buiten te willen treden met hun verhaal uit solidariteit met de beroepsgroep. Dit zou afbreuk kunnen doen aan het stakingseffect.

De huisartsen uit Den Haag en omstreken hebben een afwijkend stakingsplan: de 240 artsen uit Den Haag, Voorburg en Wassenaar staken niet drie, maar vijf dagen. Hun actie loopt het hele weekend door, tot maandagochtend. Volgens coördinator Itjeshorst is daartoe besloten om organisatorische redenen. ,,Wij willen voorkomen dat het handjevol artsen dat komend weekend dienst heeft, de extra werkdruk moet opvangen, die logischerwijs zal volgen op de driedaagse staking. Dat doen we met z'n allen, vanaf maandagochtend.''

Het Landelijke Stakingscomité van de LHV laat in een reactie weten dat het de beslissing van artsen om niet of langer te staken, respecteert, doch betreurt. ,,Het is een individuele beslissing.'' Het comité staat op het standpunt dat een vijfdaagse staking te lang is, ook gezien de dodenherdenking van morgenavond. Het comité ontkent dat de voorbereidingstijd voor patiënten te kort is geweest. Volgens de LHV was vanaf begin april duidelijk dat er gestaakt zou worden, al ontbrak een definitieve datum.