Gematigde reacties op raketschild

Rusland en het Westen hebben gematigd tot positief gereageerd op de toespraak van de Amerikaanse president Bush over een antiraketschild. China reageerde negatief.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Ivanov, toonde zich verheugd dat Amerika niet eenzijdig het AMB-verdrag opzegt. ,,Het is van enorm belang dat de Amerikaanse regering niet van plan is eenzijdige stappen te nemen, maar overleg wil met zijn bondgenoten en vrienden, inclusief Rusland'', zei Ivanov. Het ABM-verdrag van 1972, waarin Washington en Moskou zich verplichten geen antiraketsystemen aan te leggen, moet evenwel worden ,,behouden en versterkt''. Bush belde dinsdag vooraf zijn Russische tegenvoeter Poetin om hem in te lichten over zijn rede, een gebaar dat op prijs werd gesteld. Poetin vroeg om een ontmoeting met Bush nog voor de G8-top in juli.

De rechtse Jabloko-fractie in de Doema noemde Bush' speech ,,een uitnodiging voor overleg''. De Kremlingezinde politicus Kosatsjov onderschreef dat het ABM-verdrag kan worden aangepast, hoewel ,,landen die de VS schurkenstaten noemen'' pas over acht tot tien jaar het Westen bedreigen. Rusland begrijpt dat de VS daarop een antwoord zoeken, maar wil niet dat ze dat alleen doen, aldus Kosatsjov. Communistenleider Zjoeganov waarschuwt daarentegen dat Washington geen enkel respect heeft voor verdragen, zijn partijgenoot Rogozin vindt dat Rusland START II moet opzeggen zodra Amerika het ABM-verdrag opzegt.

De Britse premier Blair houdt formeel alle opties open over het antiraketschild, maar sleutelfiguren binnen zijn regering noemden het gisteren in principe een goed idee. In het Lagerhuis zei Blair gistermiddag dat het ,,verstandig is te wachten [met een definitief oordeel] tot er een specifiek voorstel is''. Maar minuten later noemde zijn woordvoerder Campbell het Amerikaanse plan tijdens een persbriefing ,,grofweg een goed idee''. Minister van Defensie Hoon zei gisteravond dat `Star Wars' ,,een goed idee'' is bij een concrete bedreiging van Britse troepen. Blair noemde de Amerikaanse bezorgdheid over de verspreiding van rakettechnologie eerder op de dag al ,,echt en juist''.

De Conservatieve oppositieleider Hague die de Amerikaanse plannen vroegtijdig heeft onderschreven, eiste dat Blair eindelijk zegt of hij het raketschild nu wel of niet in het belang van het Britse volk vindt. Hagues defensiewoordvoerder, Duncan-Smith, noemde het ,,adembenemend'' hoe Campbell kennelijk het nationale standpunt verandert. ,,Met de verkiezingen voor de deur durft Tony Blair de antikernwapenlobby van de Labourfractie niet voor het hoofd te stoten, dus laat hij het vuile werk zoals gebruikelijk aan de spin doctors over'', aldus Duncan-Smith.

Downing Street sprak later van ,,gedoe om niets'' en verwees naar de gezamenlijke verklaring van Blair en president Bush na hun ontmoeting in Camp David in februari, waarin Blair al het gevaar van raketten uit `boevenlanden' had erkend. Het door de VS gerunde radarstation in Fylingdales in Yorkshire, dat na een upgrade een essentiële schakel in de raketverdediging moet worden, geeft de Britten een mogelijkheid politieke invloed aan te wenden.

China noemde gisteren het plan van Bush ,,een bedreiging voor de wereldvrede''. Het door de staat geleide persbureau Xinhua News waarschuwde dat het antiraketschild een nieuwe wapenwedloop kan veroorzaken.