De strijd tegen wildplassen en decibellen

Door strengere milieuvoorschriften zijn festivallocaties schaars geworden. Gemeenten willen wel, maar omwonenden niet.

JE ZULT HET MAAR treffen. Je geniet in een zojuist gereedgekomen appartement van het uitzicht over het water, tot een feestende mensenmenigte, die zich bij wijze van spreken onder jouw balkon heeft verzameld, de pas verworven rust komt verstoren. Het overkwam de bewoners van een nieuwe flat in het Delfhavense St. Jobsveem, waar de traditionele Rotterdamse Dance Parade elk jaar luidruchtig wordt afgesloten.

In een bezwaarschrift deden bewoners van het Lloydkwartier verslag van de overlast. ,,Het pand was letterlijk omsingeld door wildplassers tegen de gevels, wildpoepers tot in het gebouw, er was overmatig drugs- en drankgebruik, zeer ernstige geluidsoverlast en vervuiling door afval.'' En er was ,,geluidshinder van publiek dat af en aan loopt, nachtelijke opstootjes op straat, agressiviteit, zingende en schreeuwende groepjes, nachtelijk bezoek van politie en/of ambulance met sirene''.

De deelgemeente Delfshaven moest bemiddelen. Tegenwoordig worden hekken geplaatst om de feestgangers tijdens de Dance Parade uit het Lloyd-kwartier te weren; er rijden meer wc's mee in de optocht en in een zogenoemde begeleidingsgroep onderhandelen de partijen tegenwoordig over te produceren decibellen, parkeermaatregelen en andere vormen van overlast die de naburige club Now & Wow – die kreeg na het dance-evenement de boze omwonenden op zijn dak – eventueel met zich meebrengt.

De Dance Parade overleefde de bezwaarschriften van omwonenden, het dance-festival New Frontier niet. De beheerders van het Amsterdamse Bos lieten dit jaar weten niet langer prijs te stellen op de manifestatie. Het bos was vorig jaar veranderd in een modderpoel na aanhoudende regen en zo'n 10.000 bezoekers. Bovendien was er geluidsoverlast geweest. Eerder al werd het festival verdreven van het Zilverstrand in Almere, eveneens wegens geluidsoverlast. Bewoners van Muiderberg, aan de overkant van het water, belden de burgemeester uit zijn bed om te protesteren. Ze kregen gelijk van de rechter.

Tot verdriet van de gemeente Almere, die er alles aan heeft gedaan om Mojo Concerts, organisator van het festival, dit jaar opnieuw voor Almere te interesseren. Volgens Tom Ummels, directeur van de Stichting Stadspromotie Almere, was zelfs een schadeloosstelling gegarandeerd voor het geval `de overkant' opnieuw roet in het eten zou gooien. Ummels: ,,Wij hebben een jeugdige bevolking en een beperkt uitgaansleven. New Frontier voorzag in een behoefte. Het ging ons ook om de uitstraling van een spraakmakend dance-evenement in Almere: een nieuwe stad, New Frontier – het paste in ons plaatje.''

Aan de gemeenten ligt het meestal niet. Die zien de festivals graag komen, al was het maar voor het toerisme. Maar ondanks de garanties durfde Hans Kuipers van Mojo Concerts het risico in Almere niet aan. ,,Muiderberg had al aangekondigd alles in het werk te stellen om het festival te torpederen.''

Mojo Concerts heeft dit jaar eveneens pech met Dynamo Open Air, dat afgelast wordt wegens het mond- en klauwzeervirus. Na jaren dolen had het rockfestival eindelijk weer een geschikte locatie gevonden in Lichtenvoorde. Op de militaire vliegbasis in Eindhoven, waar het driedaagse kampeerfestival jarenlang was ondergebracht, kon het publiek niet meer terecht. Dat was volgens festivaldirecteur Rob Trommelen niet wegens de 400 ton vuil die de 120.000 bezoekers er in 1995 achterlieten, al had de rekening van het schoonmaakbedrijf het festival bijna de kop gekost, maar omdat er huizen kwamen, zegt Trommelen. Het festival raakte op drift en deed achtereenvolgens de IJsbaan van Eindhoven, het boerenland van Mierlo en het Nijmeegse Goffertpark aan, maar geen van de terreinen werd geschikt bevonden voor een tweede keer.

Volgens Joost Carlier, directeur van Loc 7000, een bedrijf gespecialiseerd in de afwikkeling van de procedures die festivals tegenwoordig met zich meebrengen, is het steeds moeilijker om locaties te vinden voor festivals. ,,Vroeger besliste de burgemeester, de rest moest zich maar neerleggen bij die beslissing'', vertelt Carlier. ,,Je vroeg ontheffing van de Algemene Plaatselijke Verordening, waarna je zoveel lawaai mocht maken als je kon. Een dag voor het evenement kreeg je toestemming, meestal om zes uur 's avonds. Niemand kon dan nog bezwaar maken. Tegenwoordig moet je acht weken voor een festival een vergunning aanvragen. Vervolgens klimt iedereen in de pen om bezwaar te maken.''

Festivalorganisatoren proberen volgens Carlier hun festivals steeds vaker onder te brengen op zogenoemde evenemententerreinen. Die hebben een vaste milieuvergunning, waarin tot in de kleinste decibellen geregeld is wat de organisatie zich mag veroorloven. Voorbeelden daarvan zijn de voormalige draf- en renbaan in Groningen, het terrein bij het pretpark Six Flags in Dronten, waar Lowlands wordt gehouden, en Megaland in Landgraaf, dat bekend is van Pinkpop.

Dergelijke terreinen zijn dun gezaaid en ook hiervoor geldt: een vergunning heeft heel wat voeten in de aarde, weet Jan Smeets, directeur van Pinkpop. Hij kocht een aantal jaren geleden de draf- en renbaan in Landgraaf, met de bedoeling er een evenemententerrein van te maken. Hij zag met lede ogen aan hoe omliggende bedrijven, een bewoner en de plaatselijke natuurbeweging jarenlang procedeerden tegen de gemeente Landgraaf, die een ondeugdelijke vergunning zou hebben afgegeven.

Aanleiding voor het conflict was volgens Smeets ,,een ordinaire geldkwestie''. ,,Een naburige hotelier had een vordering op de eigenaar van de failliete draf- en renbaan, waarvan hij vond dat ik die moest betalen. Hij stapte naar de rechter en vroeg om een verbod op Pinkpop, omdat er geen vergunning was. De rechter gaf hem gelijk. Pas daarna gingen ook de andere partijen zich ermee bemoeien.''

Volgens de desbetreffende hotelier, W. Winthaegen van hotel het Overste Hof, wilde hij alleen het aantal evenementen op het terrein aan banden leggen. ,,Twaalf evenementen per jaar en een kermis, zoals oorspronkelijk het plan was, vond ik wat veel van het goede. Dat betekende voor mij een enorme inkomstenderving.'' De zaak is onlangs door de rechter beslecht: Smeets mag naast Pinkpop drie grote evenementen organiseren op zijn terrein.