De anonieme balafpakker van Schalke 04

Schalke 04 kan zowel de landstitel als de beker veroveren. De meest anonieme van het contingent Nederlanders bij de Duitse voetbalclub is Marco van Hoogdalem (28). De defensieve middenvelder is echter een sleutelspeler in het systeem van trainer Huub Stevens.

Met een weids gebaar begroet Marco van Hoogdalem Auf Schalke, het nieuwe, hypermoderne stadion dat Schalke 04 deze zomer betrekt. Het onderkomen kost 350 miljoen gulden, biedt plaats aan ruim 60.000 toeschouwers en is gemodelleerd naar vier Nederlandse stadions. ,,Hier doe je het uiteindelijk voor als voetballer'', zegt Van Hoogdalem. Alleen al vanwege de toekomstige thuisbasis van de Traditionsverein verlengde de middenvelder zijn contract tot 2003.

Schalke 04 is een club van het volk. Bij het betreden van het complex van de club in Gelsenkirchen groeten de spelers eerbiedig de supporters. Trainers dragen geen stropdas, maar een trainingspak en eten doet men gezamenlijk. Het clubcafé doet dienst als restaurant, kroeg en ontmoetingsplaats van voetballers en aanhangers. Van Hoogdalem geniet van die eenvoud: ,,Ik ben ook maar een gewone jongen. Net als de meeste spelers voel ik me hier op m'n gemak.''

De Königsblauen beleven een topjaar. Schalke 04 plaatste zich voor de Duitse bekerfinale, waarin het aantreedt tegen de amateurs van Union Berlin. Nog opvallender is dat de ploeg, die de laatste twee jaar als dertiende eindigde, de ranglijst van de Bundesliga aanvoert. Na overtuigende zeges op de concurrenten Hertha BSC (3-1, thuis) en Bayern München (3-1, uit) is Schalke 04 de belangrijkste titelkandidaat. Van Hoogdalem is in het 3-5-2-systeem van trainer Huub Stevens de balafpakker vóór de defensie. ,,We zijn succesvol omdat we spelen als een hecht collectief. In tegenstelling tot de laatste jaren hebben we meer scorend vermogen, met Andy Möller een echte regisseur in het veld en geven we nauwelijks doelpunten weg.''

Ook de rol van de supporters is belangrijk, stelt Van Hoogdalem. ,,De fans volgen ons overal, ook al spelen we 700 kilometer verderop. In München werden we gesteund door duizenden supporters, voor de nog te spelen uitwedstrijd tegen Stuttgart hebben de supporters het hele stadion ingepikt.''

Voetbal is in Gelsenkirchen van levensbelang. Het regionale werkloosheidspercentage bedraagt 39 procent. De eerste training van dit seizoen werd bezocht door tienduizend toeschouwers, bijna allen gekleed in het tenue van de club. ,,Hier luidt het credo: eerst een seizoenkaart voor Schalke 04, hoe het eten wordt betaald is van later zorg.''

In samenspraak met zijn vader koos Van Hoogdalem voor een behoedzame opbouw van zijn loopbaan. Als 16-jarige spits uit Gorinchem ging hij naar RKC, waar hij door hoofdtrainer Leo van Veen uiteindelijk werd omgeschoold tot verdedigende middenvelder. Later haalde Nol Hendriks hem naar Roda JC, waar Stevens zijn trainer werd. Inmiddels werkt Van Hoogdalem al tien jaar met de oud-PSV'er. ,,Van Veen heeft mijn talent ontwikkeld, Stevens heeft een completere voetballer van me gemaakt. Aanvankelijk dacht ik dat hij de pik op me had, hij blééf maar zeuren. Nu weet ik: hij probeerde me mentaal te harden.''

,,Ik verloor in mijn begintijd bij Roda JC veel duels. Stevens liet me daarom op de training steevast een uur lang één-tegen-één spelen tegen fysiek sterke spelers. Ik had mijn tong op mijn schoenen, kon soms geen been meer voor het andere krijgen maar moést doorspelen van Stevens. Zo ontwikkelde ik een sterke wedstrijdmentaliteit. Stevens houdt van discipline en is goudeerlijk. Als hij je passeert, geeft hij altijd argumenten. Hij traint hard, maar altijd met de bal. Ik ben na al die jaren nog niet uitgekeken op zijn methodes. Of hij een grote trainer is? Hij heeft het in zich een internationale topclub of zelfs het Nederlands elftal te trainen.''

Ondanks zijn goede prestaties en het gebrek aan controlerende middenvelders in Oranje werd Van Hoogdalem (1.91 meter, 89 kilo) nooit opgeroepen door bondscoach Van Gaal. ,,Hij is dit seizoen een keer komen kijken en feliciteerde me met mijn sterke spel. Je hoort mij niet zeggen dat ik geselecteerd moet worden voor het Nederlands elftal, maar ik vind het wél opvallend dat voor een wedstrijd tegen Cyprus voetballers worden opgeroepen die geen wedstrijdritme hebben. Ach, het Duitse voetbal wordt nog wel eens onderschat. Zo slecht is het hier niet, alleen hebben veel spelers moeite met tactische opdrachten en spelen bij de meeste clubs op de belangrijkste posities buitenlanders. Wij hebben in de aanval een Belg en een Deen en een verdediging met twee Polen en een Tsjech. Met Oude Kamphuis, Mulder, De Kock en mijzelf lopen er ook aardig wat Nederlanders rond.''

De passie van de supporters, het respect voor voetballers, de uitstekende verdiensten, de goede sfeer binnen de ploeg: voorlopig wil Van Hoogdalem niet weg bij Schalke 04. ,,Het zijn eerlijke mensen hier. Mijn contract werd, zoals afgesproken bij het tonen van goede prestaties, direct verlengd. Ik ben basisspeler, een Leitwolf. Waarom zou ik voor drie miljoen per jaar op de bank gaan zitten in de Engelse competitie? Of ik ooit weer in Nederland zou willen voetballen? Misschien, maar dan alleen voor Ajax, PSV of Feyenoord.''