Ingreep in de orkesten toch nog beperkt

Chef-dirigent Haenchen van het Nederlands Philharmonisch Orkest stapt op. Verder oogst staatssecretaris Van der Ploeg (OCW) instemming met zijn ingrepen in de orkesten, minder vergaand dan adviezen wilden.

Het Muziekcentrum van de Omroep blijft gespaard voor de inkrimping, die de Raad voor Cultuur en de commissie-Hierck hadden geadviseerd. Een voorgestelde bezuiniging op het Nederlands Philharmonisch Orkest wordt door Van der Ploeg slechts voor de helft overgenomen. Het afschaffen van de formatie die opereert onder de naam Nederlands Kamerorkest, gaat niet door. Het Nederlands Philharmonisch Orkest, dat zelf uitrekende dat het met 1,5 miljoen minder subsidie ondanks problemen verder kan, krijgt wel tien procent meer salaris.

Chef-dirigent Hartmut Haenchen vertrekt volgend jaar, zoals hij had aangekondigd, omdat hij na vijftien jaar hard werken aan opbouw geen enkele bezuiniging accepteert. Het NedPho vindt dat de kwaliteit wel verder kan groeien en legt zich daarom neer bij de beslissing van Van der Ploeg. In een eerste reactie betreurt het NedPho niet openlijk het vertrek van Haenchen, waarmee het al rekening had gehouden. Voor interim-directeur Stijn Schoonderwoerd is het belangrijkste dat het orkest kan doorwerken. ,,Een dirigent kan opstappen, een orkest niet.''

Van der Ploeg kwam gisteren met zijn voorstellen in een brief aan de Tweede Kamer na een langdurige extra adviesronde over de orkestsector. Daarmee komt het eind in zicht voor de afronding van de besluitvorming over de Cultuurnota 2001-2004. Voor alle andere terreinen van kunst werd de nieuwe subsidieverdeling al op 1 janauri dit jaar ingevoerd.

Tegen een aantal van de geadviseerde ingrepen was veel verzet gerezen. Zo zou de afschaffing van het Radio Symfonie Orkest, of het inkrimpen van het Muziekcentrum van de Omroep (MCO) met 72 arbeidsplaatsen grote en onaanvaardbare consequenties hebben voor de kwalitatieve en kwantitatieve programmering van het Amsterdamse Concertgebouw en het Utrechtse muziekcentrum Vredenburg. Wat van de geadviseerde ingrepen wel doorgaat is het onomstreden plan voor een fusie tussen het Noordhollands Philharmonisch Orkest en het Nederlands Balletorkest. Het nieuwe orkest zal optreden in Haarlem en andere steden en bij ballet- en operavoorstellingen.

De bezuinigingen en hergroeperingen leiden ertoe dat een aantal orkesten extra geld krijgt voor het oplossen van knelpunten in hun fuctioneren en salariëringsmogelijkheden. Het Contactorgaan van Nederlandse Orkesten (CNO) zegt dat Van der Ploeg meewerkt aan een ontplooiing van het orkestenbestel en de deur opent voor een betere toekomst. Wel moet het nu uit zijn met het bezuinigingsbeleid voor de orkesten. Het CNO krijgt een rol bij het moderniseren van de arbeidsverhoudingen bij de orkesten, het afstemmen van educatieve programma's en samenwerking tussen orkesten onderling.

Van der Ploeg verwelkomt het afgelopen vrijdag door de omroep genomen besluit om het MCO en Radio 4 onder één vierkoppige leiding te plaatsen. De aansturing van het MCO door drie artistieke leiders en de directeur van het MCO zal zorgen voor kwaliteitsverbetering in de programmering. Dat leidt tot meer aandacht voor het eigenzinnige en vernieuwende karakter van het repertoire en tot meer efficiency. De staatssecretaris gaat er daarom vanuit dat dan ook binnen de MCO-begroting extra geld is te vinden voor het Groot Omroepkoor.