De zwarte marineduiker en de alcoholistische bullebak

Ondanks de overstelpende hoeveelheid clichés over mannelijke trots en eer, over discriminatie en uitsluiting en over sado-masochistische vriendschappen in een militaire context, bevat Men of Honor toch een flink aantal elementen die in niet veel films eerder te zien zijn geweest. De grotendeels effectieve obstructie door de Amerikaanse marine bijvoorbeeld van president Trumans in 1948 genomen besluit tot rassenintegratie in alle militaire onderdelen. Of de in hun logheid imposante technische details van het duiken in een ouderwets kikvorspak, met door dikke slangen van wal of schip aangevoerde zuurstof.

Als je niet zou weten dat Men of Honor gebaseerd was op de ware geschiedenis van Carl Brashear, de eerste Afrikaans-Amerikaanse marineduiker, dan zou je het scenario een grote mate van onwaarschijnlijkheid kunnen aanwrijven. Ook al kan Brashear (Cuba Gooding jr.) langer dan wie ook zijn adem inhouden, hij wordt op alle niveaus gedwarsboomd bij het nastreven van zijn ambitie als duiker. Zwarten mogen immers alleen als keukenhulp of messbediende aanmonsteren, en mogen zelfs op volle zee alleen maar op bepaalde dagen een rondje ongemengd zwemmen. Met groot doorzettingsvermogen volgt Brashear toch een eliteopleiding, gedrild door de alcoholistische, naar zelfdestructie neigende bullebak Robert De Niro. Beide mannen sluiten een soort van pact, buitenstaanders als ze zijn, en trotseren in een weinig zachtzinnige relatie de tot op het hoogste niveau gesteunde pogingen om te verhinderen dat iemand met de verkeerde huidskleur de top bereikt.

De apotheose van Men of Honor, door componist Mark Isham voorzien van de in Amerikaanse films met militaire onderwerpen onvermijdelijke roffeltjes en fanfares, is een confrontatie in een rechtzaal, waar De Niro Gooding boven zichzelf doet uitstijgen door hem uit te schelden.

Regisseur George Tillman jr. (Soul Food) past zich in hoge mate aan bij de in Hollywood dominante blanke smaak, door zijn film een plechtige, looiige toon te geven. Het verhaal over het afknijpen van etnische minderheden verdient een wat minder verkrampte benadering, maar je voelt dat Tillman zijn best doet om geen fouten te maken, gezien het belang van het onderwerp. Over duiken wekt hij vooral de indruk dat het een levensgevaarlijke aangelegenheid is, waarbij steeds kabels haperen, commando's verkeerd worden uitgevoerd, en een ongeluk in een klein hoekje zit. Ook dat zou wel eens kunnen kloppen. Maar wie zegt dat films de realiteit getrouw moeten weergeven?

Men of Honor. Regie: George Tillman jr. Met: Robert De Niro, Cuba Gooding jr., Charlize Theron, Aunjanue Ellis, Hal Holbrook, David Keith, Michael Rapaport, Powers Boothe, David Conrad. In: 40 theaters.

    • Hans Beerekamp