Chinese maffia niet te zien

Vier jaar lang bracht de Rotterdamse politie de Chinese maffia in Nederland in kaart.

Een Chinese maffialeider is onzichtbaar. Waar veel Hollandse drugsboeren hun grote rijkdom onbeschaamd etaleren, leiden Chinese maffiosi een heimelijk leven. ,,Een pronkauto hebben ze soms'', zegt Dirk van der Zee. ,,Maar verder vertonen ze geen luxe. Als je hun huis ziet, is je reactie: woon jij hier?''

Van der Zee leidde de afgelopen vier jaar het landelijk `expertisecentrum' Zuidoost-Azië (ZOA) van de politie. Dat werd opgericht na de parlementaire enquête-Van Traa (over opsporingsmethoden), om beter zicht te krijgen op georganiseerde criminaliteit uit die regio.

Uiteindelijk richtte bijna alle aandacht zich op de Chinese maffia, zegt Van der Zee. Hij zit tegenover Kees Knape, hoofd van het Rotterdamse kernteam dat de zware misdaad bestrijdt. Het ZOA valt onder dat kernteam. ,,De ruggengraat van de Chinese misdaad in Nederland is mensensmokkel. Liquidaties, afpersingen, overvallen, drugshandel – het komt allemaal voort uit mensensmokkel. Door die smokkel hebben illegale Chinezen grote schulden. Die schuldenlast dwingt ze te helpen bij nieuwe mensensmokkel, zodat nóg meer illegalen met zware financiële verplichtingen hier terechtkomen, die ze maar op één manier kunnen terugverdienen: in de criminaliteit.''

Chinese criminaliteit is voor de buitenwereld zelden zichtbaar. En lastig op te sporen. ,,Twee mensen komen eten in een Chinees restaurant en geven de baas een knikje. Een paar dagen later zijn ze terug, weer zo'n knikje. De eigenaar heeft de keus: betalen of negeren. Als hij hen negeert, loopt hij het gevaar van gijzeling of geweld. Als hij betaalt is hij gezwicht voor een daad die naar Nederlands recht geen afpersing is, omdat er geen woord is gewisseld.''

De Chinese samenleving in Nederland is in beweging. Was het tien jaar geleden ondenkbaar dat een Chinees aangifte deed tegen een landgenoot, vorig jaar dienden vijftig restauranthouders een strafklacht in wegens afpersing. Daar kwamen tien gijzelingen en drie liquidaties bovenop. [Vervolg CHINESE MAFIA: pagina 2]

CHINESE MAFIA

Ook misdaden buiten eigen kring

[Vervolg van pagina 1] Dat zijn hoge aantallen voor een gemeenschap van 50.000 à 60.000 mensen. ,,Er wordt gemarteld en dat gaat soms zeer wreed. Je kan een pink afzagen. Het kan ook tergend langzaam'', aldus Van der Zee.

Bovendien zien Van der Zee en Knape dat de Chinese maffiosi ook buiten de eigen gemeenschap misdaden gaan plegen. Ook hier is het `succes' van mensensmokkel de drijvende kracht. ,,De Chinese gemeenschap is vol. Chinese restaurants zijn niet meer de goedkoopste eethuizen, de inkomsten dalen, en het aantal illegalen neemt toe. Er is geen werk meer voor ze. Daarom kan je wachten op afpersings- en gijzelingsacties buiten de eigen kring. We hebben al onderzoeken gedaan waarin Chinese verdachten samenwerkten met Turken en Nederlanders.''

Een ander gevolg is dat mensen die hiernaartoe gesmokkeld zijn, en die na een lange reis ontdekken dat ze hier nauwelijks geld kunnen verdienen, weigeren de schulden te betalen die ze bij de organiserende `slangenkoppen' hebben gemaakt om de reis te betalen.

Van der Zee: ,,De smokkel wordt steeds beestachtiger. Laatst hebben we een geval gehad van vijfentwintig mensen die in een busje uit Parijs kwamen. Ze konden alleen staan. Als mensen na zo'n tocht ontdekken dat ze hier `te veel' zijn, en er niets te verdienen valt, wíllen ze hun lening niet eens meer terugbetalen. Dan doen ze aangifte. Zo zal het aantal afpersingen en afrekeningen alleen maar groeien. Het is geen grote gok dat op dit moment in Nederland Chinezen worden gegijzeld.''

Van der Zee en Knape bepleiten de aandacht voor de Chinese maffia te handhaven. De procureurs-generaal hebben besloten het ZOA-team op te laten gaan in een landelijk informatiepunt voor mensensmokkel, het IAM. Justitie vindt de aanpak van andere criminaliteit belangrijker voor het Rotterdamse kernteam. Van der Zee en Knape willen er niet over zeuren, de beslissing is genomen. ,,Ons team werkt op een andere plaats voort. Dat is goed. Want als de aandacht voor dit onderwerp verslapt, krijgt de maatschappij dat dubbel en dwars terug.''