Fingerspitzengefühl

DE NEDERLANDSE MORES en het buitenland – het blijft een moeizame combinatie. Is het niet de abortus of ons drugsbeleid, dan is het wel het homohuwelijk of de euthanasiewetgeving die in den vreemde leidt tot ongeloof, verwarring, woede en onbegrip. Toegegeven: Nederland oogst er ook bewondering mee. Maar de negatieve reacties komen harder aan en leiden tot diplomatiek ongemak. Treffend voorbeeld daarvan was de hoogoplopende ruzie met Frankrijk over het Nederlandse drugsbeleid. Van recenter datum en op zijn minst zo bedreigend voor de betrekkingen is het conflict-in-wording met de christen-democratische partijen in Duitsland over de Nederlandse euthanasiewetgeving.

CDU en CSU, die de wet onaanvaardbaar vinden, eisen maatregelen van de Europese Unie en bereiden juridische stappen voor. De Beierse premier en CSU-leider, Stoiber, vindt euthanasie ,,een breuk met de christelijke en humanistische traditie''. Opiniepeilingen in Duitsland laten zien dat een flink deel van de bevolking anders denkt dan Stoiber. Maar dat laat onverlet dat diens uitlatingen door Nederland niet nonchalant kunnen worden weggewuifd. We hebben iets uit te leggen en moeten dat snel doen – en goed. Het debat over euthanasie wordt bij de oosterburen begrijpelijkerwijs beïnvloed door de trauma's van de nazitijd. Dan kan het aandragen van feiten leiden tot nuancering in de meningsvorming; feiten die in Nederland ruim voorhanden zijn. Nederland moet op hoog niveau zijn euthanasiebeleid verklaren en toelichten. Ongetwijfeld gebeurt dat al hier en daar, met foldermateriaal en dergelijke, maar kennelijk is het te weinig, te onopvallend of in verkeerde bewoordingen. Van een Nederlands `feitenoffensief' in Duitsland over de nieuwe euthanasiewet is in ieder geval geen sprake en dat is jammer. Het had veel misverstanden kunnen voorkomen.

HOE TEVREDEN men hier te lande ook is over het euthanasiebeleid, voor velen in Duitsland, en daar niet alleen, is het allemaal te revolutionair en te experimenteel. De Duitse christen-democratische partijen houden Nederland een spiegel voor met een beeld waarin we onszelf wellicht niet herkennen. Eventuele vertekening moet worden bijgesteld door verstandige diplomatie met sleutelwoorden als precisie, fijnzinnigheid en geduld met het onbegrip van de andere partij. Kortom, met het nodige Fingerspitzengefühl.