Excuses geëist jegens `samenzweerders' ANC

Het vermeende moordcomplot tegen de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki is in het weekeinde aanleiding geweest tot nieuwe onenigheid. De vakcentrale Cosatu, met het ANC en de communistische partij verbonden in de `tripartite alliantie', heeft excuses geëist jegens de drie ANC-leden die vorige week zijn aangewezen als samenzweerders.

Vorige week beschuldigde minister van Openbare Veiligheid Steve Tshwete de drie zakenlieden Cyril Ramaphosa, Tokyo Sexwale en Mathews Phosa ervan een moordcomplot te beramen tegen Mbeki. De secretaris-generaal van Cosatu, Zwelinzima Vavi, eiste daarop excuus van Tshwete voor diens ,,ongegronde aantijgingen''. Maar de minister antwoordde gisteren dat hij niet van zins is zich te verontschuldigen.

Het dagblad Sunday Times maakte gisteren de documenten openbaar waarop de verdachtmakingen zijn gebaseerd. Het gaat om beëdigde verklaringen van een voormalige medewerker van Mathews Phosa toen deze de oostelijke provincie Mpumalanga bestuurde, James Nkambule. Volgens Nkambule was de provincie tussen 1992 en 1999 een centrum van wapen- en ivoorsmokkel. De drie genoemde drie ANC-ers zouden in die smokkel een sleutelrol hebben gespeeld.

Onduidelijk blijft welke positie Thabo Mbeki innam. In de ene passage heet het dat Mbeki en de leider van de communistische partij Chris Hani begin jaren negentig bij de smokkel waren betrokken. Mbeki zou in 1993 opdracht hebben gegeven Hani te vermoorden om van zijn belangrijkste concurrent voor het vice-presidentschap onder Mandela af te zijn. Elders heet het dat de drie zakenlieden Mbeki ,,valselijk'' wilde beschuldigen van de moord op Hani.

Vast staat dat Nkambule een omstreden figuur is. Hij staat terecht op 77 aanklachten van fraude en heeft bekend een miljoen gulden aan overheidsgelden te hebben verduisterd. Leden van de alliantie zeiden verbaasd te zijn over de waarde die Tshwete aan Nkambule's woorden toekent.