Oorlog is oorlog

Artjom Tarasov van de firma FIDE Commerce heeft het afgelopen jaar schaken geleerd. Is iemand die de regels van het schaakspel nog geen jaar kent de juiste man om af te dwingen dat het wereldkampioenschap twee keer zo snel als vroeger wordt gespeeld? De Russische schaakjournalist Jevgenij Atarov, die Tarasov laatst interviewde, vindt van wel. En Tarasov zelf spreekt met trots over het grootste succes in zijn prille schaakloopbaan, een nederlaag in een simultaanséance van de Russische vrouwengrootmeester Alexandra Kostenjoek. Met een pion minder hield hij twee uur stand. ,,Grootmeesters stonden bij mijn tafel en maakten me complimenten: `Wat een ongewoon logische partijvoering, wat een interessante gedachtegang'.''

Zijn er zulke schaamteloze vleiers onder de grootmeesters? Helaas, ze zijn er. En ijdeltuiten die het voor zoete koek nemen zijn er ook.

In hetzelfde interview heeft Tarasov het over zijn project van de Grand Prix toernooien. Het was de bedoeling dat de toernooien van Wijk aan Zee, Linares en Dortmund daarbij ingeschakeld werden, maar nu gebleken is dat de organisatoren er geen zin in hebben, is Tarasov in de aanval gegaan. Hij wil zijn eigen toernooien laten samenvallen met de traditionele toernooien en liefst ook in hetzelfde land laten houden. Zo moet er in januari een toernooi in Amsterdam komen om het Corustoernooi in Wijk aan Zee te schaden. ,,Oorlog is oorlog'', zegt hij letterlijk.

Wat zijn dat toch voor mensen bij de FIDE? Als je bedenkt wat die toernooien voor de schaakwereld betekenen en in het geval van het Hoogovens/Corustoernooi al tientallen jaren hebben betekend, wie heeft dan de brutaliteit om er oorlog tegen te willen voeren? Het is een oorlog tegen het schaken zelf.

Vorige week werd er een open brief gepubliceerd van Karpov, Kasparov en Kramnik, `de twaalfde, dertiende en veertiende wereldkampioen'. Aan die getallen kan je zien dat nu ook Karpov de laatste twee FIDE-kampioenen niet meer als wereldkampioenen beschouwt.

De FIDE, schrijven ze, maakt zich meester van de traditie van het wereldkampioenschap die bestond lang voor de FIDE werd opgericht en zal blijven bestaan als de FIDE ter ziele is. Tegelijk ondermijnt de FIDE de structuren waarop die traditie steunt. Traditionele toernooien worden bestreden. Het speeltempo wordt versneld, zodat het wereldkampioenschap geen waarde meer heeft, wat ook precies de bedoeling van de FIDE is, aldus Karpov, Kasparov en Kramnik.

Hun plotselinge eendracht zal door velen bespot worden, maar gelijk hebben ze wel. FIDE-wereldkampioen Anand staat aan de andere kant. Hij ondertekende prompt een brief waarin Chalifman, Shirov, Salov en een aantal minder prominente schakers zich tegen de `twaalfde, dertiende en veertiende wereldkampioen' keerden.

Een van de traditionele toernooien die nog geen oorlogsverklaring van de FIDE hebben ontvangen is dat in het Spaanse Dos Hermanas. Het zal wel komen doordat het niet meer zo sterk is als vroeger en daarom niet de moeite waard wordt geacht om met vernietiging bedreigd te worden. Mooi gespeeld werd er wel. Illescas, Drejev en Smirin stonden bovenaan bij het ingaan van de laatste ronde, die gisteren werd gespeeld.

De veertienjarige Timoer Radjabov uit Azerbaidzjan, die in het Corustoernooi zijn tweede grootmeesterreultaat haalde, heeft onlangs het derde gehaald, het laatste dat hij nodig had. De jongste grootmeester aller tijden werd hij er net niet mee, dat blijft, met ongeveer een week voorsprong, de Chinees Bu.

Wit Krasenkow-zwart Radjabov, Dos Hermanas.

1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. d2-d4 g7-g6 3. c2-c4 Lf8-g7 4. Pb1-c3 0-0 5. e2-e4 d7-d6 6. h2-h3 e7-e5 7. d4-d5 Pb8-d7 8. Lc1-g5 h7-h6 9. Lg5-e3 Pd7-c5 10. Pf3-d2 a7-a5 11. a2-a3 Pf6-e8 12. b2-b4 a5xb4 13. a3xb4 Ta8xa1 14. Dd1xa1 Pc5-d7 Waarschijnlijk een verbetering ten opzichte van het bekende 14...Pa6. 15. c4-c5 f7-f5 16. Pd2-c4 f5-f4 17. Le3-c1 d6xc5 18. b4xc5 Pd7xc5 19. Lc1-a3 b7-b6 20. La3xc5 b6xc5 21. Da1-a5 f4-f3 22. g2-g3 Dd8-e7 23. Lf1-d3 h6-h5 24. h3-h4 Lg7-h6 25. Pc3-a4 Te optimistisch, maar als hij probeert zijn koning in veiligheid te brengen met 25. Kd1 kan zwart met 25...Pf6 26. Pb5 Pg4 27. Tf1 Ph2 al remise maken. 25...Pe8-d6 26. Pa4xc5 g6-g5 27. Pc5-e6 Lc8xe6 28. d5xe6 Pd6xc4 29. Ld3xc4 g5xh4 30. Th1xh4 Tf8-b8 31. Lc4-a2 Tb8-b2 Opeens heeft zwart beslissende aanval gekregen. 32. Da5-a4 Tb2-e2+

33. Ke1-d1 Helaas, 33. Kf1 gaat niet wegens 33...Ld2 34. Kg1 Te1+ 35. Kh2 Dxh4+. 33...Te2xf2 34. Th4xh5 Tf2-f1+ 35. Kd1-c2 De7-c5+ 36. Kc2-b3 Dc5-e3+ 37. Kb3-b4 De3-d4+ 38. Kb4-b3 Dd4-d3+ 39. Kb3-b4 Lh6-d2+ 40. Kb4-c5 Tf1-c1+ Wit gaf op.

Wit I. Sokolov-zwart Drejev, Dos Hermanas

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. Pb1-c3 e7-e6 5. Lc1-g5 h7-h6 6. Lg5-h4 d5xc4 7. e2-e4 g7-g5 8. Lh4-g3 b7-b5 9. Lf1-e2 Lc8-b7 10. h2-h4 b5-b4 11. Pc3-a4 Pf6xe4 12. Lg3-e5 Th8-g8 13. Dd1-c2 Een nieuwe zet die vergeleken met 13. hxg5 hxg5 14. Lxc4 het spel zeer verscherpt. 13...c6-c5 14. Le2xc4 g5-g4 15. Lc4-b5+ Pb8-d7 16. d4xc5 Dat was de bedoeling. Na 16...gxf3 is 17. c6 sterk. 16...b4-b3 Maar dit is een kink in wits kabel. Zwart maakt ruimte voor een schaak op de diagonaal a5-e1. 17. Dc2-d3 Misschien had hij toch 17. axb3 Da5+ 18. Pd2 moeten doen, al is dat zeker niet slecht voor zwart, evenmin trouwens als 17...gxf3 18. 0-0-0, maar in deze heksenketels zou wit nog meebrouwen. 17...g4xf3 18. c5-c6 Lf8-b4+ 19. Le5-c3 Lb4xc3+ 20. b2xc3 f3xg2 21. Th1-g1 b3-b2

Een mooie stelling met twee zwarte pionnen bijna aan de overkant. Relatief het beste voor wit zou nu 22. Pxb2 zijn, waarna 22...Pc5 het veiligst voor zwart is, maar 22...Dh4 ook lang niet mis. 22. Ta1-d1 Dd8xh4 23. Dd3xd7+ Ke8-f8 24. Dd7-d4 b2-b1D 25. Td1xb1 Ta8-d8 Nu is de witte koning hulpeloos in het midden gevangen. 26. c6xb7 Td8xd4 27. b7-b8D+ Td4-d8 28. Db8xa7 Dh4-h2 29. Ke1-e2 Td8-d2+ 30. Ke2-e3 Tg8-g3+ 31. Ke3xe4 Tg3-g4+ Wit gaf op.

    • Hans Ree