Hollands Dagboek: Huib van Dis

De afgelopen week voerde Huib van Dis (48), directeur van de Stichting Topklinische Ziekenhuizen, actie tegen een deelraad voor de binnenstad van Amsterdam. Een meerderheid stemde tegen, maar de opkomst was te laag. `Waarom moest de PvdA zonodig Cohen als joker inzetten?'

Woensdag 18 april

Nooit gedacht dat ik actievoerder zou worden. Handtekeningen ophalen op de pont van 07.30 uur naar Amsterdam-Noord en naar rokerige zaaltjes om ons evangelie te verspreiden: het stadsdeel binnenstad Amsterdam moet er niet komen. Stem TEGEN.

Nu, negen maanden later, fiets ik over de grachten en zie overal Erik Rikkelmans poster met het gebroken stadshart voor de ramen hangen. Ik hoor de door Jan Lenferink geproduceerde hit `Big City 2001' op de radio, een referendumbewerking van de oude Big City van Tol Hansse. Ik kan geen krant openslaan of er staat weer een stukje over het referendum in. Campagne voeren werkt.

Waarom deze actie? De binnenstad van Amsterdam is uniek en complex. Niet alleen wonen er 80.000 mensen, 680.000 mensen gebruiken de binnenstad om daar te werken, te studeren, uit te gaan, theaters te bezoeken enz. Daarvoor heb je het best denkbare bestuur nodig. Een deelraad zal dat nooit zijn – het politieke talent is daar in de regel minder uitgesproken. Vanmiddag van de plaatselijke tv-zender gehoord dat de gemeente het aantal stemlocaties heeft teruggebracht. Wahrheit? Dichtung? Het klinkt ongelooflijk, maar past in het patroon dat ik de afgelopen maanden van de gemeente Amsterdam heb meegemaakt. De Gemeente en De Politiek schieten automatisch in een kleine guerrilla tegen burgers die zich met Hun Zaken bemoeien.

Donderdag

Grote debattendag. Naar de Tweede Kamer voor een debat over de positie van algemene ziekenhuizen. Bussen vol protesterende Oldenzalers en Kerkraders die niet willen dat hun kleine ziekenhuizen in de eerste plaats polikliniek worden. Hierdoor krijgt de discussie meer het karakter van een opvoering voor publiek dan van een inhoudelijke discussie.

's Middags in Amersfoort naar een symposium over de positie van de kleine ziekenhuizen. Hier zet men zich af tegen de grote ziekenhuizen. Men vergeet hoe belangrijk die zijn voor de opleiding van medisch specialisten en verpleegkundigen. Zij zullen een belangrijke bijdrage leveren aan de opleiding van meer medische professionals, van wie er te weinig zijn.

's Avonds twee debatten. Eerst met Marti en Gert, mijn medestanders van het eerste uur, naar het Roze Debat in het COC. Tsja, wat is er nu homo of antihomo aan een stadsdeel binnenstad? Maar ik zie wel waar zij zich druk over maken. De vertrutting in de binnenstad ligt op de loer. Als alle homo's tegenstemmen winnen we dik – dat zit wel goed in Amsterdam.

Snel naar café Vienna in het stadhuis, waar Ed van Thijn en wethouder Jaap van der Aa de strijd aanbinden. Ed is een van onze grootste medestanders. In het begin, toen het nog ging om handtekeningen ophalen, liet hij bij ieder diner waar hij aanzat een handtekeningenlijst rondgaan. Maar ook in de campagnetijd heeft hij veel gedaan. Steeds konden wij een beroep op hem doen. Worden politici van dit kaliber schaarser?

Vrijdag

De afgelopen twee maanden begon iedere vrijdag om 08.00 met een strategievergadering. Waar staan we, hoe gaan we verder, hoe reageren we op de buitenwacht, welke acties zijn nog te ondernemen? Ik heb verrukkelijke intelligentie aan mijn neus voorbij zien trekken in deze groep. Met name van onze politiek adviseurs Hans Anker en Erik van Bruggen heb ik veel geleerd.

Na de vergadering mijn bijdrage geschreven voor Het Parool. Iedere week verhalen Jaap van der Aa en ik over onze strijd. Ik probeer Jaap te provoceren, hij gaat er niet op in. Jaap vertoont duikgedrag, maar ik moet erkennen dat hij dit met verve doet. Hij krijgt van alle kanten kritiek, terwijl hij een van de weinige politici is die tenminste aan het debat meedoet. Dat kan ik nu zeggen, Jaap. Waar zijn de Köhlers en de Grondels, waar zijn die andere GroenLinksers en PvdA'ers (op Auke Bijlsma na)? Ze willen de deelraad, maar lijken bang te zijn om dit aan het volk te vertellen.

's Middags vergadering van het bestuur van de STZ. Dat is een samenwerkingsclub van vijftien grote, niet-academische ziekenhuizen, die zich ook richten op het opleiden van medisch specialisten en verpleegkundigen. Belangrijk agendapunt: de toetreding van het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis uit Amsterdam, gevolgd door flitsende presentatie van het pensioenfonds PGGM. Na het afsluitend diner uit Zeist door naar Hilversum voor de opnames van de big city-dames Jenny Arean, Marjan Luif en Mieke Stemerdink bij Barend en Van Dorp.

Zaterdag

Eindelijk schijnt de zon, dat geeft moed voor de komende dagen. Op naar de Albert Cuyp alwaar AT5 ons volgt bij het folderen. Zij volgen ook de voorstanders op de Lindenmarkt. 's Avonds de beelden: het contrast is verbluffend in ons voordeel en geeft irritatie bij de voorstanders.

Uit Het Parool blijkt dat burgemeester Cohen niet alleen het gezicht is van de neutrale campagne, zoals met ons afgesproken. Hij heeft zich vandaag uitgesproken voor een deelraad binnenstad. Dit valt tegen en had ik niet van hem verwacht. De gemeente had een half miljoen beschikbaar voor de neutrale, opkomstbevorderende campagne, naast 500.000 gulden voor de pro-campagne. Job Cohen was het gezicht van de neutrale campagne, Van der Aa trok de gemeentelijke campagne.

Zondag

Vrijwilligers demonstreren met acht borden (opschrift 62.000.000) voor het ABN-AMROgebouw, dat de gemeente heeft aangekocht voor 62 miljoen. KRO-Onntbijttelevisie volgt ons daarna naar het Rembrandtplein. Zowel Ed van Thijn als Jan Lenferink doet het weer goed.

Na het Rembrandtplein volgen Lindenmarkt, Nieuwmarkt, Jordaan en Stadionplein voor de vrijwilligers.

Maandag

Voor het eerst in maanden blijf ik tot 8.15 uur thuis om ontbijt-tv te zien. Het stiekeme stemadvies van Dieuwertje Blok op de valreep is opnieuw een heerlijke steun in de rug.

Naar het politiek Café Libertijn in Heeren van Aemstel, waar onder leiding van Frits Huffnagels het debat al gestart. De VVD is ook zeer verontwaardigd dat de burgemeester is vervallen in de rol van meevoetballende scheidsrechter in de wedstrijd Ajax-Feyenoord. Denkend aan het debat van morgen, ben ik bescheiden met de rode port.

Dinsdag

Eerst wat ziekenhuiszaken afgehandeld. Vervolgens een interview met Metro, forensenkrant. 's Middags met de Telegraaf naar bejaardenhuis De Flesseman waar een stembureau is opgeheven. Marjan Luif deelt cd's uit aan de bewoners.

Tussendoor nog eventjes naar het ziekenhuis en dan weer op de fiets voor een interview met AT5. Voordat ik naar de borrel ga die ons wordt aangeboden door café Montmartre nog even voorbereiden voor het finale referendumdebat onder leiding van Felix Rottenberg en Tjetske Speckman. Gezamenlijk gaan we als tegenstanders naar de AT5-studio. Ik weet dat iedereen er veel van verwacht, dat geeft net de goede spanning. Ik zie weer dezelfde incrowd van voorstanders. Eerst Cohen en Van Thijn tegen over elkaar, Ed wint op punten. Daarna volgen Wim T. Schippers en Jack Spijkerman. Vervolgens mag ik voor de laatste keer het debat aangaan met Jaap van der Aa. Het is leuk om te zien hoe emotioneel de voorstanders zijn, die ons verwijten dat wij inspelen op emotie.

Woensdag 26 april

D-Day. Vrijwilligers op verschillende plekken herinneren de Amsterdammers eraan dat er vandaag gestemd moet worden. Op de fiets ga ik naar een interview met Radio 1 Journaal bij het stembureau in de Stopera. Ik constateer tevreden dat er veel mensen binnenlopen om te stemmen. Opnieuw op de fiets, het is gelukkig nog steeds droog, voor een ontbijt-interview met AT5. Gespannen verwachtingen over de opkomst. Om 10.00 uur ga ik onder toeziend oog van RTL-nieuws naar mijn eigen stembureau aan de Marnixstraat. Ik vraag aan de mensen bij de stemhokjes hoe het er voor staat en zij melden mij dat er vele stemmers zijn geweest.

Tussendoor even naar het stadhuis voor een vergadering van de commissie cultuur voor de presentatie van het plan van de vlakke vloer zaal Melkweg/Schouwburg. Ik ben bestuursvoorzitter van de Melkweg.

De smarts met onze posters en de muziek Big City rijden door de stad! Dat doet me goed. Om 18.45 volgt het laatste interview met Radio 2 en daarna ga ik naar de Heeren van Aemstel. Hier zullen we de campagne feestelijk afsluiten. Tussen Nederland-Cyprus door verschijnt Cohen in beeld om de uitslag bekend te maken. Meer dan 110.000 tegenstemmers en slechts 17.000 voorstemmers. Op de plaatstelijke tv-zender legt Job Cohen uit dat de niet-stemmers vooral voorstemmers zijn. Dit lijkt mij een inschattingsfout. De zesentachtig procent tegen geeft ons het gevoel dat we moreel hebben we gewonnen. Maar de opkomst is met 22 procent lager dan vereist, waardoor de gemeente wellicht zal besluiten de deelraad toch in te voeren.

Zonder nu een zure verliezer te zijn, zou ik de gemeente willen adviseren na te denken wat deze uitslag betekent. Vooral omdat er volgend jaar gemeenteraadsverkiezingen zijn. Maak bijvoorbeeld burgemeester Job Cohen ook voorzitter van de deelraad binnenstad. Dan hebben we in ieder geval het probleem van twee burgemeesters in de binnenstad opgelost. Geef de deelraad vooral de bevoegdheden voor het kleine leed van alle dag en hou de echte problemen op gemeenteraadsniveau. Mijn aarzeling over de brede kwaliteit van het gemeentebestuur vind ik in de ochtendkrant nogmaals bevestigd door de kop: Minister Vermeend neemt de macht over bij de sociale dienst te Amsterdam: bezem door de bijstandspuinhoop. Ook zonder dit politieke baantje zal ik in de komende periode de gemeenteraad nog van ongevraagd advies dienen.

    • Huib van Dis