De Balkan

In NRC Handelsblad van 21 april werd de vraag gesteld of het niet beter zou zijn `als het Westen ophield de republieken van ex-Joegoslavië de multi-etnische samenleving op te leggen'. Tweede-Kamerlid Bert Bakker (D66) noemde het huidige beleid `een recept voor steeds nieuwe geweldsuitbarstingen'.

De etnische onrust op de Balkan is echter een logisch gevolg van het afgelopen decennium. Het streven naar een multi-etnische samenleving in de regio is daarom voorlopig utopisch. Heersende gedachte is dat een verdere versplintering van de Balkan de stabiliteit van de regio geen goed doet. Dat is waarschijnlijk waar. Een onafhankelijk Kosovo zal een kettingreactie teweeg brengen: Montenegro zal uit de Joegoslavische Federatie stappen, de Kroaten en Serviërs in Bosnië-Herzegovina zullen zich willen afscheiden en wellicht zal Vojvodina in Noord-Servië zich van Belgrado losmaken.

De internationale gemeenschap gaat echter te gemakkelijk voorbij aan het leed dat alle etnische groepen op de Balkan getroffen heeft. De bevolking zal dat niet zomaar vergeten. Zolang de economische vooruitzichten uiterst somber zijn, is stabiliteit daarom geen drijfveer. De spanningen die een multi-etnische samenleving nu met zich meebrengt, maakt de situatie op korte termijn niet beter. Onder de Servische bevolking gaan daarom al stemmen op om Kosovo onafhankelijk te maken, zodat Servië zich kan concentreren op de wederopbouw.

Het heeft de komende decennia dus geen zin een verder uiteenvallen van wat eens Joegoslavië was, te bestrijden. Er rest het Westen daarom niets anders dan dit te accepteren en vervolgens het proces zo goed mogelijk te begeleiden. Dit betekent dat het Westen moet streven naar een onafhankelijk Kosovo, waar voor geweld geen plaats is. Macedonië verdient daarnaast verregaande steun in de strijd tegen de terreur van de Albanese rebellen.

Ook is het verstandig nu al te beginnen met de dialoog over de toekomst van Bosnië-Herzegovina. Maar bovenal is economische hulp aan de gehele regio van groot belang, want alleen een acceptabele levensstandaard kan de pijn van het verleden doen vergeten en stabiliteit bewerkstelligen.

    • Bob Smit