Cor's pitje

De oude Romeinse schrijvers en dichters verwoordden het menselijke gedrag in spreuken, spreekwoorden en gedachten. Tot groot genoegen van de leraren klassieke talen tijdens de inburgeringscursussen voor gymnasiasten. Quaerit delirus, quod non respondet Homerus, één dwaas kan meer vragen dan tien wijzen kunnen beantwoorden.

Eigenlijk moet je die cursus om de tien jaar weer volgen om te beseffen dat mensen nooit veranderen. Neem Cor Boonstra van Philips met zijn opties en (vermeende) handel met voorkennis: een bron van inspiratie voor alle media, een bron van inkomen voor ijverige advocaten, pr-adviseurs en anderen die het voor hem opnemen. Arbor honoretur, cuius nos umbra tuetur, wiens brood men eet, wiens woord men spreekt.

Moeten topmensen van bedrijven zich onberispelijk gedragen om een voorbeeld te zijn voor hun ondergeschikten en andere mensen? Ja, want ze treden graag in de publiciteit om zich te laten fêteren als redders en steunpilaren van de maatschappij, net als de Romeinse keizers al deden. Voor je het weet krijgen ze een lintje van Hare Majesteit.

Dus qualis dominus, talis est servus, zo heer knecht, zo knecht. Daar wringt de schoen in de top van de bedrijven met een beursnotering. Als de topman van een bedrijf zich mateloos verrijkt, zeg tot 100 miljoen gulden, dan blijft dat bij zijn collega's niet onopgemerkt. Die willen meedelen in de buit, net als de mensen direct onder de top, en die daar weer onder. De alieno liberalis, van andermans leer is het goed riemen snijden. Zo raakt een bedrijf in tijden van voorspoed langzaam besmet met het Gauw- en Klauwvirus, waardoor het dagelijkse werk op het tweede plan komt. Zelfs gewone burgers zijn al besmet met dit virus.

Een lezeres schrijft dit. `Mijn vader bezit een huis, dat ik erf na zijn overlijden. Dan moet ik successierechten betalen. Daarom wil mijn vader het huis verkopen, de hypotheek aflossen en een huis huren. De netto opbrengst neemt hij in baar geld op bij de bank. 's Avonds verliest hij zogenaamd dat geld in een donker laantje, maar doet geen aangifte bij de politie. De volgende morgen heel vroeg vind ik bij het uitlaten van de hond toevallig een portefeuille met geld, doe daarvan netjes aangifte bij de politie, en mag de vondst voorlopig houden. Mijn zogenaamd ongelukkige pa meldt zich weer niet bij de politie en na een jaar wordt zijn geld dus mijn eigendom, zonder een cent successierecht.'

Het kan de plot zijn van een spannende thriller met de titel Aurora Musis amica, de morgenstond heeft goud in de mond. Genoeg potjeslatijn?

Het openbaar ministerie onderzoekt of Boonstra zich schuldig heeft gemaakt aan handel met voorkennis in aandelen Endemol, vlak voor de overname door het Spaanse Telefónica in maart vorig jaar. Die inside informatie kreeg hij mogelijk van de toenmalige Endemol-commissaris Sylvia Tóth. Zijn partner, vriendin, kennis? Boonstra bagatelliseert de verhouding. Die stond toen op een laag pitje.

Het zal een hele klus zijn om iets te bewijzen. Wat dat betreft lijken voorkennis en overspel veel op elkaar. Het is iets tussen twee mensen, zonder pottenkijkers of luistervinken. Het mag eigenlijk niet, maar de menselijke natuur is sterker dan de leer en de wet.

Boonstra's verweer lijkt op de draaikonterij van Bill Clinton over Monica Lewinsky. Tot haar met zijn sperma bevlekte jurk opdook. Krijgen we dat hier ook? Valt de Economische Controledienst een dezer dagen binnen bij mevrouw Tóth op zoek naar sporen van Cor's pitje? Of naar een extra tandenborstel? Hij zal vast een mobiele tandenborstel bezitten, een GSM Brush. Oók dit is de plot van een heuse thriller. Iets voor Theo van Gogh misschien? Titel: De boog kan niet altijd gespannen zijn, non semper tendit arcum Apollo.

De meningen over de afloop van de affaire zijn sterk verdeeld. Daarom leent deze zaak zich als de `onderliggende waarde' voor opties met verschillende aflopen. Loopt het met een sisser af, of wordt Boonstra veroordeeld? Wordt het een geldboete, een taakstraf, voorwaardelijk of een poosje in de cel? Wie zal het zeggen? Nog eentje dan. Occasio causa scelerum? De gelegenheid maakt de dief. Net als in het oude Rome.

Adriaan Hiele beantwoordt vragen van lezers op www.nrc.nl/Economie