Gooi naar records op boekenmarkt

Verschillende antiquariaten hopen dit weekeinde een grote slag te slaan op de 22ste `European Antiquarian Book and Art Fair' in de RAI in Amsterdam. Zo hoopt boekhandel De Slegte het eerste exemplaar van Paul van Ostaijens Bezette Stad (1921) van de hand te doen voor 20.000 euro, tegen de 45.000 gulden. Daarmee zou het volgens De Slegte het duurste twintigste-eeuwse literaire boek worden. Bezette stad geldt als een van de belangrijkste Nederlandse boeken van die eeuw.

Van het boek verschenen in 1921 540 genummerde luxe-exemplaren, met houtsneden van Oskar Jespers. Het te koop aangeboden boek was het bezit van Van Ostaijen zelf en heeft dan ook nummer 1. Het is afkomstig uit de nalatenschap van Emilie Clément, de `Emma' met wie Van Ostaijen (1896-1926) een weinig fortuinlijke liefdesaffaire onderhield. Van Ostaijen gaf het Emma als afscheidscadeau toen hij haar na een gezamenlijk verblijf in Berlijn achterliet. Er staat de opdracht `Als herinnering, mei 21, Paul' in. Ook de correspondentie van Van Ostaijen en Clément uit de periode 1922-1928 is te koop.

Het Leidense antiquariaat Aioloz hoopt een ander persoonlijk gesigneerd luxe-exemplaar van de hand te doen: de eerste druk van Willem Elsschots Villa des roses uit 1913. Ook hier gaat het om een exemplaar met opdracht: `Mijn liefste Anna. Volgens mijn uitgever is dit één van 10 luxe-exemplaren. Kijk maar op pagina 228. 'T is het eenige dat ik ontving. Ik hoop dat je er nu en dan in lezen zal. Je trouwe vriend, A. de Ridder.' De Anna in kwestie is Anna van der Tak, een oud-onderwijzeres aan wie Elsschot het volledige manuscript had voorgelezen. Villa des roses is goedkoper dan Bezette Stad: het kost iets minder dan 40 duizend gulden.

Aioloz verkoopt ook een verzameling spullen die betrekking hebben op het leven van Gerard Reve, uiteenlopend van boeken tot een aansteker, bijeengebracht door de grote Reveverzamelaar Sjaak Hubregtse. Uit een sollicitatieformulier in die collectie blijkt dat Reve zich in 1957 bij de Nederlandse Spoorwegen meldde. De latere volksschrijver geeft toe in 1938 bekeurd te zijn wegens het illegaal afsteken van vuurwerk en omschrijft zichzelf – een decennium na verschijning van De avonden – als `kantoorbediende bij een tabaksmakelaar'.

    • Arjen Fortuin