EU verontrust over vertrek premier Oekraine

De Europese Unie is ,,zeer verontrust'' over het vertrek van de hervomingsgezinde premier Viktor Joestsjenko van de Oekraine. Diens val bedreigt de economische en politieke toenadering met de Europese Unie, zei gisteren Javier Solana, de hoge vertegenwoordiger voor buitenlands beleid.

Gisteren nam het Oekraiense parlement met grote meerderheid een motie van wantrouwen aan tegen de premier. Joestsjenko moet buigen voor een coalitie van communisten en 'centristen', afgevaardigden die worden gefinancierd door dezelfde zakentycoons die ook president Koetsjma steunen. De communisten noemen Joestsjenko ,,een marionet van het westen en de IMF''.

Ruim vijftienduizend betogers protesteerden gisteren in Kiev tegen de val van de populaire premier. Hun spreekkoren richten zich vooral tegen president Koetsjma. Onder de betogers waren veel Oekraiense nationalisten, die vrezen dat hun land zich weer meer op Rusland gaan orienteren dan de EU.

Joestsjenko bezwoer gisteren in dat hij de politiek niet verlaat. ,,Ik vertrek om later terug te komen'', verklaarde hij. Hij meende dat de `oude garde' van de Oekraine heeft bewezen ,,niet te kunnen leven met een legale economie en een open politiek''.

De voormalige centrale bankier Joestsjenko werd anderhalf jaar geleden aangesteld om versnelde hervormingen door te voeren. Met succes: vorig jaar registreerde de Oekraine voor het eerst in tien jaar economische groei, bleef de inflatie in toom en werden achterstallige salarissen en pensioenen betaald. Maar zijn beleid bracht hem in conflict met de Oekrainse oligarchen, voormalige partijbazen die zich door hun politieke contacten tot zakentycoons hebben opgewerkt. Ook president Koetsjma zag Joestsjenko steeds meer als rivaal. Hij verklaarde gisteren: ,,Als staatshoofd ben ik misschien niet blij met dit besluit. Maar gebeurd is gebeurd.''

De meeste analisten verwachten dat de val van Joestsjenko tot meer politieke instabiliteit leidt. Kiev is al maandenlang het toneel van betogingen tegen de president omdat er gegronde aanwijzingen zijn dat hij betrokken is bij de moord op de journalist Georgi Gongadze.