De regisseur en de regie

Wie van mooie omslagen houdt, zal deze week wel even slikken bij de aanblik van HP/De Tijd en Vrij Nederland. De cover van HP/De Tijd wordt ontsierd door een tekening die oud-PvdA-coryfee Marcel van Dam voorstelt, compleet met luier, een sigaar en een glas in de hand. Op de cover van VN prijkt een geconstrueerde foto van vrouw met kind: `De glamourmoeder'. Het zal wel kunst wezen, zoals de Vlaamse toneelmaker Jan Decorte ook vond dat hij kunst maakte: ,,Hij werkte het liefst met stamelende amateurs, verkleed als kinderlijke kermisklanten die er in vijf kwartier totaal onttakelde versies van Shakespeare's tragedies doorjasten'', schrijft Hans van den Bergh in een artikel waarin hij de teloorgang van het Nederlandse toneel hekelt. Traditiebewuste gezelschappen werden weggehoond ten gunste van ,,de valse pretenties dat een kunstenaar iets moois, goeds of verstandigs te zeggen zou hebben''. Regisseurs zijn de regie kwijtgeraakt – althans dat vindt het publiek dat al jaren in groten getale wegblijft. Betrokken regisseurs denken daar natuurlijk heel anders over.

Zoals Marcel van Dam zich niet zal willen herkennen in de woorden die aan hem worden gewijd in het omslagartikel van HP/De Tijd over `Dertig kopstukken van de lawaaigeneratie': ,,Beloofde het in hun krochten televisiekijkende proletariaat voorspoed en begon bij zichzelf''. Dat geldt evenzeer voor een beweging als het eertijdse Nieuw Links. Dat was, aldus J.A.A. van Doorn, ,,minder een politiek ideologisch dan een machtsstrategisch concept''. Hij citeert wijlen Wim Polak, de latere burgemeester van Amsterdam: ,,Alles was gefixeerd op de vraag: hoe krijg je die en die weg, en hoe krijg je er anderen voor in de plaats. Dat was de stijl. Ze waren jong en ze wilden wat.''

Hij was al enigszins op leeftijd, maar André Testa wilde ook nog wat: de regie in handen krijgen bij het Amsterdamse Gemeente Vevoerbedrijf (GVB). Hij trad in '96 aan bij een bedrijf dat `out of control' was: ,,We wisten niet eens hoeveel mensen er werkten. Daar was een echte volkstelling voor nodig'', zegt hij in VN.

Evenzeer tasten lezers van de serieuze pers in het duister wat betreft de vraag: is het waar wat Privé schrijft, dat de familie Zorreguieta een huis heeft gekocht in Eemnes? Bij Martin Bril heeft het verhaal een snaar geraakt, schrijft hij in VN. ,,Ik herinner mij namelijk onmiddellijk de klem waarmee Wim Kok op die gedenkwaardige dertigste maart sprak over Jorge Zorreguieta als `een vrij man' en iemand die beslist `geen persona non grata' was.'' Kok dacht, en velen met hem, op die 30ste maart dat hij `de zaak' perfect geregisseerd had, maar Bril sluit `rare toestanden' niet uit. Hij is de enige niet, zie de voorzitter van de Jonge Socialisten in Hervormd Nederland: ,,Ik denk niet dat Máxima bij Willem-Alexander de bevrediging zal vinden die ze zoekt. Ik zie de schandalen nog wel komen.'' Maar weinigen zullen zich de woorden herinneren die Churchill sprak na de landing van de geallieerden in Noord-Afrika op 8 november 1942: ,,This is not the beginning of the end, this is the end of the beginning.'' Ze zullen op de feestelijke dag van `de' verloving in weinig huiskamers hebben geklonken – de regisseur zei immers dat het goed was. Dat valt, met alle respect, nog te bezien.

Bepaald niet goed gaat het met grote aantallen vluchtelingen die met grote psychische problemen kampen en te onzent aan hun lot worden overgelaten, schrijft VN. Volgens psychiater De Jong is het verkeerd dat het vreemdelingenvraagstuk bij Justitie ligt: ,,Staatssecretaris Kalsbeek heeft (...) een bovenmenselijke taak (...) Ik begrijp best dat Cohen het voor gezien hield. Na twee tropenjaren op Justitie had hij het pluche van het burgemeesterschap wel verdiend.'' Maar waarom uitgerekend Amsterdam Cohen zou verdienen, is tot op de dag van vandaag onduidelijk.