Bush zegt Taiwan alle nodige hulp toe

President Bush heeft gisteren in verrassend scherpe bewoordingen gezegd dat de Verenigde Staten ,,al het noodzakelijke zullen doen om Taiwan te helpen zichzelf te verdedigen'' tegen een eventuele aanval door China. De Chinese regering reageerde woedend en waarschuwt voor ,,onherstelbare schade'' aan de betrekkingen.

Bush zaaide zowel in de VS als daarbuiten verwarring met deze woordkeuze, omdat daarin de suggestie ligt dat Washington bereid is verder te gaan in de steun aan Taiwan dan zijn voorgangers de afgelopen twintig jaar.

De Chinese regering heeft de uitlatingen van Bush onmiddellijk veroordeeld. Ze tonen volgens Peking aan dat de VS ,,verder gaan op een gevaarlijke weg''. De betrekkingen tussen de VS en China verslechterden de afgelopen weken door een incident met een Amerikaans spionage-vliegtuig dat een noodlanding moest maken op het Chinese eiland Hainan en door de levering van een omvangrijk pakket Amerikaans defensiematerieel aan Taiwan.

China heeft, volgens de woordvoerder van Buitenlandse Zaken in Peking, de VS-ambassadeur Joseph Prueher gisteren ontboden en hem te verstaan gegeven dat de ,,bilaterale samenwerking onherstelbare schade'' dreigt op te lopen. Bush' uitlatingen zijn volgens de woordvoerder koren op de molen van Taiwanese ,,seperatisten'' die streven naar onafhankelijkheid voor het eiland dat door Peking als een (opstandige) Chinese provincie wordt beschouwd.

Bush deed zijn uitlatingen in een vraaggesprek op de tv-zender ABC. Hij zei dat de VS vasthouden aan de zogenoemde `één-China-politiek' en hij waarschuwde Taiwan om China niet te provoceren door de onafhankelijkheid uit te roepen. ,,We hopen dat Taiwan en China hun geschillen kunnen oplossen binnen het kader van de één-China-politiek''', aldus Bush. Maar hij voegde daaraan toe dat de Chinese regering moet begrijpen dat militaire actie ,,zeker een optie is'' als China Taiwan mocht aanvallen. In dat geval zouden de VS ,,al het noodzakelijke doen'' om Taiwan te helpen zichzelf te verdedigen. In een later uitgezonden vraaggesprek met CNN zwakte Bush zijn woorden iets af.

Onder Amerikaanse Congresleden was er zowel kritiek als bijval voor de president. ,,Ik denk dat de president klip en klare, moedige en ondubbelzinnige standpunt zal garanderen dat er in de Straat van Taiwan geen vijandigheden zullen plaatshebben'', aldus de Democratische afgevaardigde en buitenlandspecialist Tom Lantos. Critici zien in Bush' vraaggesprek met ABC daarentegen een provocatie van China.