Afhaalchinees in het groen

Geen betere manier om een nieuwe tuin een doorleefde sfeer te geven dan het plaatsen van een antiek tuinbeeld. Te midden van sterfelijke vasteplantenborders en vergankelijke eenjarigenperken suggereert een bemoste Amor dat hier al generaties lang getuinierd wordt. Natuurlijk – hetzelfde effect bereik je met een knoestige oude boom, maar voordat pasgeplante bomen oud en knoestig zijn, zijn we allang weer verhuisd. De Nederlandse bevolking wordt steeds mobieler en vijf jaar in hetzelfde huis is tegenwoordig al heel wat. Tuinbeelden dus, om in de tuin de jonge aanplant in de gewenste historische context te plaatsen.

Toch moet je oppassen met het plaatsen van tuinbeelden, want nergens gaan kunst en kitsch zo naadloos in elkaar over als bij tuinaccessoires. De verkeerde leeuwen ter weerszijden van het tuinhek, en je suggereert een afhaalchinees in plaats van een eeuwenoude buitenplaats. Kan het toeval zijn dat de dure catalogus van Sotheby's eerste veiling van tuinbeelden en ornamenten `The Splendour of the Garden' tegelijk in de brievenbus valt met de voorjaarsaanbiedingsfolder van de plaatselijke bouwmarkt waarin dezelfde beelden en ornamenten te zien zijn, maar dan in proletarisch beton in plaats van aristocratisch marmer?

Voorzichtigheid is geboden bij het plaatsen van een tuinbeeld, want voor je het weet is het effect potsierlijk, vooral in de kleinere tuin. En dat kan de bedoeling niet zijn. Wie zich onzeker voelt op dit terrein, beperke zich tot het scheppen van sculpturen als pauwen en kippen van buxus die zich in de tuin gemakkelijker naar hun groene omgeving voegen dan het blinkend witte tuinbeeld, ook al is het antiek.

Dit alles neemt niet weg dat ik Sotheby's catalogus likkebaardend heb doorgenomen. Tuinbeelden vormen maar een fractie van het aanbod. Daarnaast worden urnen, zonnewijzers, tuinbanken en fonteinen geveild, niet alleen in steen, maar ook in lood, brons en gietijzer. En veel objecten, zoals stenen troggen en loden plantenbakken en jardinières zijn in elke tuin te plaatsen zonder dat men van valse pretenties beticht kan worden.

Juist in kleine tuinen kan een beplante zandstenen trog een leuke blikvanger zijn en wie van rotsplanten houdt, kan in één flinke stenen trog een complete botanische tuin van alpenplanten kwijt. Zelfs op een balkon zou in zo'n trog een aardige miniatuurtuin kunnen worden aangelegd, vooropgesteld dat de constructie van het balkon degelijk is en het gewicht van de trog kan dragen. De meeste troggen hebben geen afvoergat, zodat je er ook een watertuintje in zou kunnen aanleggen, met bijvoorbeeld de piepkleine waterlelie Nymphaea pygmea die al in twintig centimeter water gedijt.

Ik zie het al voor me: de onderhoudsloze watertuin: wieden is niet nodig en eenmaal in de veertien dagen bijvullen is genoeg. Rest natuurlijk het probleem van hoe een zandstenen trog op een balkon te krijgen. Of bemiddelt Sotheby's bij de verhuur van hoogwerkers? Ik zou dolgraag bieden op de in de catalogus afgebeelde twee meter lange stenen veedrinkbak. Voor het geld hoef ik het niet te laten, de richtprijs is ƒ1.200-ƒ1.600. Daar heb je nog geen nieuwe voor. Maar ik voorzie logistieke problemen. Het transport zou wel eens duurder kunnen zijn dan het voorwerp zelf.

Ook de prachtige vruchtboomhouten bank – richtprijs ƒ2.000-ƒ2.500 – past met geen mogelijkheid in mijn gewone middenklasse auto. Vooral de ornamenten en drinkbakken van Belgische hardsteen zou ik met liefde naar mijn tuin toe slepen en als de richtprijzen kloppen, en zelfs als ze met twee vermenigvuldigd moeten worden, dan zijn er ook voor de bescheiden beurs ware koopjes te vinden. Het liefst zou ik in het bezit komen van een terracotta beeld van een knielende mijnezel uit Engeland – richtprijs ƒ3.000-ƒ4.000 – van omstreeks 1900. Engelse mijnwerkers waren vaak zo aan hun mijnpony's en ezels gehecht dat ze na de dood van de dieren een gipsafgietsel lieten maken waarnaar een terracotta sculptuur werd gemodelleerd. Kitsch zonder twijfel, maar ontroerende kitsch. En bovendien – ik heb een ordinaire smaak.

The Splendour of the Garden - Sotheby's Amsterdam veilt tuinsculpturen en ornamenten. Kijkdagen: vr 27 april van 10-20u, 28 en 29 april van 10-16u. Veiling: di 1 mei om 13u30. Prijs catalogus: ƒ40 ter plaatse, of ƒ45 per post. Sotheby's Amsterdam, De Boelelaan 30, 1083 HJ, Amsterdam. Tel 020-5502200. www.sothebys.com