Aandeelhouders SAir eisen onderzoek

De Swissair groep moet zich verantwoorden voor het financiële debacle dat het bedrijf aan de rand van de afgrond bracht. Vorig jaar leed Swissair een verlies van 2,9 miljard Zwitserse franc. Gisteren weigerden de aandeelhouders de raad van bestuur goedkeuring te verlenen voor de jaarcijfers en eisten een onderzoek.

Vier uur duurde het voordat er iets concreets werd gezegd door bestuursvoorzitter Mario Corti. En acht uur voordat de ruim 5.000 aandeelhouders de gigantische hangar die normaal plaatsbiedt aan twee jumbo's konden verlaten. In die tussentijd had de stemming gebalanceerd tussen kermisachtig en saai, met opwindende intermezzi, boegeroep en bijval voor respectievelijk de oude en nieuwe bestuurders ertussendoor.

De meest kritische jaarvergadering in het 70-jarig bestaan van Swissair gaf haar vertrouwen aan nieuwe bestuursvoorzitter Mario Corti, maar legde hem ook een hypotheek op. Alleen Corti, de Nestlé-man die nog maar amper zes weken in functie is, wordt decharge verleend voor de jaarcijfers 2000. Alle andere bestuursleden, die twee maanden geleden in een collectieve actie het zinkende schip verlieten, blijven aanspreekbaar. De aanwijzingen dat bij de jaarrekening 1999 en het hele vorige jaar misleidende cijfers naar buiten zijn gebracht, zijn nog niet van tafel.

Uiteindelijk werd een voorstel van de Zwitserse federatie en het kanton Zürich aangenomen om een speciaal onderzoek in te stellen naar de beschamende gang van zaken. Dat onderzoek, o.a. naar persoonlijke financiële aansprakelijkheid van de bestuursleden, kan maanden duren.

Ondanks pendelbussen, lunchpakketten, hoempamuziek, film en gratis ijsjes in de pauze bleven de aandeelhouders geïrriteerd. Eerst afrekenen, dan zien we verder, was de boodschap die al weken in de lucht hing. Vooral oud-voorzitter Eric Honegger – die beteuterd te midden van zijn afvallige medebestuurders op de eerste rij zat – moest het ontgelden. Pas nu wordt zonneklaar dat Honeggers bestuur nog in januari 2001 besloot de 49,5 procent aandelen in de Sabena te verhogen tot 85 procent.

Hoe is het in vredesnaam mogelijk, zo betoogden hoogbejaarde en punkachtige aandeelhouders achter elkaar, dat de al jaren verliesgevende Belgische maatchappij ooit werd aangekocht? En dat Swissair daar alleen maar onderuit kan door nog eens honderden miljoenen extra te spenderen?

Het enige wat Corti kon doen om de aandeelhouders tot rust te brengen was het noemen van het jaarsalaris waarmee Honegger het moet doen als handdruk voor bewezen diensten: 480.000 franc krijgt hij mee.

De zaal reageerde enigszins opgelucht, want met deze stap is de heilloze `hunter-strategie', waarmee het vorige management tientallen tweederangs Europese maatschappijen had aangekocht, op de meest zichtbare wijze begraven.

Wat het voor Sabena betekent, blijft vooralsnog open. Wel duidelijk is inmiddels, dat de Swissair de grootste klappen heeft opgelopen van het Zwitserse bedrijfsleven door het niet-toetreden tot de EU. De expansiedrift was immers ook nodig om dezelfde vlieg- en landingsrechten als EU-landen te verkrijgen.

In de avonduren werd bekendgemaakt dat het doek valt voor de Franse maatschappijen AOM en Air Littoral. Ze krijgen nog twee maanden geld mee en dan is het uit. Maar Swissair moet rekenen met een langdurig en kostbaar naspel met de Franse vakbonden, dat maakten ook de aanwezige Franse personeelsleden duidelijk.

Swissair kan een nieuwe start maken dankzij een nieuwe kapitaalinjectie. De liquiditeit wordt weer op peil gebracht met een lening van 1 miljard franc, te investeren door de Credit Suisse First Boston, Deutsche Bank en Citibank. De UBS, die Corti eerder deze maand nog noemde, is geen onderdeel van dit consortium.

Swissair zelf heeft inmiddels het tafelzilver in de vorm van Swissotels verkocht aan de Hotelgroep Raffles en gaat door met de verkoop van onroerend goed. De zeer succesvolle andere werkmaatschappijen die het vliegbedrijf ondersteunen, zoals het cargo- en het cateringbedrijf, blijven als divisies van de nieuwe Swissair groep bestaan.

De belangrijkste boodschap die Corti gisteravond zijn publiek voorhield, is de terugkeer naar de kern; het A-merk dat Swissair ooit was. De naam is vanaf vandaag van SAirgroup gewoon weer Swissair Group.

Onder het management van een piloot maakt Zwitserlands nationale maatschappij zich los uit de Airline Management Partnership met Sabena en wordt weer een zelfstandige divisie. De klant wordt weer koning: wie Swissair kiest moet weten dat hij kiest voor kwaliteit. Al zagen de historische zwart-wit filmpjes waarmee de voorzitter het nieuwe familiegevoel wilde onderstrepen, er gisteravond wel wat flets uit.