Estrada's weg van gokhuis naar gevangenis

Drie maanden nadat hij werd afgezet als president van de Filippijnen, is Joseph Estrada vandaag gearresteerd op verdenking van `plundering' van 's lands economie.

Ex-president Joseph Estrada van de Filippijnen wordt ervan verdacht tijdens zijn 31 maanden durende bewind vier miljard peso (200 miljoen gulden) uit de staatskas te hebben ontvreemd. Dat is plundering van 's lands economie en dat ligt zeer gevoelig in een land dat de twintig jaar durende corruptie van de eveneens afgezette president Ferdinand Marcos nog steeds niet te boven is. Sterker: er staat officieel de doodstraf op. Maar er is niemand in het land te vinden die werkelijk gelooft dat ex-filmster Estrada inderdaad de doodstraf zal worden opgelegd.

Estrada's straf is dan ook niet belangrijk, maar wel zijn arrestatie. ,,We hebben hiermee aangetoond dat er gerechtigheid bestaat in de Filippijnen'', zei een woordvoerder van Estrada's opvolger Gloria Macapagal Arroyo jubelend. ,,Dit is een historisch moment'', zei hij. ,,We tonen nu aan dat de voormalige hoogste functionaris van het land wel degelijk verantwoordelijk kan worden gesteld voor zijn daden.''

Die daden behelzen bij Estrada allesbehalve beleidsdaden. Hij heeft zijn korte carrière als president vooral gebruikt om zichzelf en zijn vrienden te verrijken, zo is de algemene overtuiging in de Filippijnen, ook onder zijn aanhangers, die vooral in de onderste regionen van de samenleving te vinden zijn. De Filippijnse elite en degenen die de economische macht in handen hebben, gruwelden van de op regeringsgebied ongeschoolde Estrada die vanaf zijn eerste werkdag een uiterst zwakke indruk maakte en buitenlandse investeerders wegjoeg. Maar de `masa', de miljoenen armen, zagen in Estrada eigen aspiraties zoals hij gokte met duizelingwekkende inzetten, maîtresses verzamelde en met geld smeet alsof het niets was.

Dat geld moest ergens vandaan komen. Waar vandaan werd duidelijk tijdens het afzettingsproces tegen Estrada dat op 7 december vorig jaar begon. Getuige na getuige schetste het beeld van een zelfverrijkende president die valse namen gebruikte voor zijn zwarte bankrekeningen. Die stonden vol met steekpenningen van machtige vrienden, opbrengsten van een illegale bingo en achterovergedrukte tabaksaccijnzen. Het impeachment-proces leidde tot niets doordat gecompromitteerde senatoren als rechters functioneerden. Maar op 20 januari, nadat leger en politie naar de toenmalige vice-president Arroyo waren overgelopen, was het gedaan met Estrada's presidentschap. Dat vond althans iedereen behalve hijzelf.

Het werd tijdens het afzettingsproces al snel duidelijk dat Estrada ook strafrechtelijk vervolgd zou worden. Nadat hij uit zijn presidentiële paleis was gejaagd, begon hij naar verluidt meteen met een grote schoonmaak om zich van bewijsmateriaal te ontdoen. Tegelijk vocht hij de beslissing aan van het Hooggerechtshof om hem af te zetten als president. ,,Arroyo is slechts waarnemend president'', zei Estrada steeds. Schoorvoetend gaven zijn advocaten toe dat Estrada geen moment dacht dat hij weer president zou worden, maar slechts uit was op immuniteit en vrijwaring van rechtsvervolging.

Drie maanden heeft Estrada het zo volgehouden, maar vandaag verdween hij dan toch achter het tralies. Na enkele kansloze rechtszaken die de ex-president aanspande om zijn hachje te redden, begint binnenkort een door het Anti-Corruptie Hof aangespannen rechtszaak tegen Estrada die de aanklachten zoals gebruikelijk als ,,allemaal verzonnen leugens'' afdoet. Maar als dezelfde getuigen als tijdens het afzettingsproces dezelfde `leugens' gaan vertellen in de komende rechtszaak, dan zal Estrada de komende jaren tegen gevangenismuren aankijken. In één opzicht is hem evenwel al een verlichting van zijn straf in het vooruitzicht gesteld: hij hoeft zijn cel met niemand te delen.

    • Robert Giebels