Een tennisbal met dertig strijkers

Nederland en Cyprus speelden in 1987 in de Kuip, waar een supporter uit Oss een zelfgemaakte bom op het veld gooide. Een geruchtmakend incident.

De spelers van Oranje, voorzien van snorren en haren in de nek, stonden in 1987 aan het begin van een succesvolle interlandloopbaan. Door de 8-0 zege op Cyprus leek het Nederlands elftal zich te plaatsen voor het EK in 1988. Aan dit hoogtepunt ging een dieptepunt vooraf. Met dank aan een bommengooier uit Oss.

Deze 21-jarige marktkoopman, eerder aangehouden voor geweldsdelicten, had thuis een tennisbal opengesneden en gevuld met dertig strijkers. Hij bracht het projectiel in de Rotterdamse Kuip tot ontploffing. Hij negeerde ,,de smeekbede'' van zijn vriendin en wilde ,,alleen de feestvreugde een bietje vergroten''. Bij een 1-0 stand hoorde de Cypriotische doelman Andreas Chaitou een voorwerp langs zich heen suizen. ,,Het leek op een aardappel'', vertelde het slachtoffer. De pers maakte melding van een sinaasappel.

De doelman werd in shocktoestand van het veld gedragen. De Nederlandse aanvoerder Ruud Gullit smeekte het publiek zich gedeisd te houden. ,,Ik kon wel janken'', vertelde hij. Bondscoach Rinus Michels hief de armen ten hemel. Boosdoener John S. meldde zich een paar dagen later vrijwillig bij de politie nadat een vriend ten onrechte was aangehouden.

De wedstrijd werd onderbroken, maar niet gestaakt. Onder protest keerde het elftal van Cyprus, met reservedoelman, terug op het veld. Geruchten dat de KNVB een financiële vergoeding voor de semi-profs uit Cyprus in het vooruitzicht had gesteld, zijn nooit bewezen.

Nederland won de kwalificatiewedstrijd, mede dankzij vijf treffers van Johnny Bosman. Hij evenaarde het recordaantal interlanddoelpunten van Jan Vos (1912) en Leen Vente (1934). Ondanks de monsterscore voelden de spelers van Oranje nattigheid. De kwalificatie stond door een mogelijke schorsing van de UEFA op het spel. ,,We liepen verder voor joker te spelen'', wist Gullit. ,,Zo gaat het voetbal naar de knoppen'', waarschuwde Michels.

Voetbalminnend Nederland vreesde voor een zware sanctie. `Bom onder Oranje', kopte het Algemeen Dagblad. De UEFA besloot de 8-0 overwinning om te zetten in een 3-0 nederlaag. Het record van Bosman verdween uit de boeken. Nederland moest het kwalificatieduel tegen Griekenland tot een goed einde brengen, om zich te plaatsen voor het EK. De bommengooier uit Oss werd met de dood bedreigd en mede daarom in voorlopige hechtenis gehouden.

De KNVB ging in beroep tegen de straf van de UEFA. De Limburgse arts Co Greep kreeg nationale bekendheid met zijn getuigenis van de lichte verwondingen van doelman Chaitou. Hij had hem behandeld in een Rotterdams ziekenhuis. Volgens de medische verklaring van Greep was de keeper in staat geweest de wedstrijd uit te spelen. ,,Hij was meer bezorgd om de aanstaande bevalling van zijn vrouw dan om het bomincident'', verklaarde Greep.

De UEFA toonde zich ontvankelijk en verlichtte de straf tot `overspelen zonder publiek, buiten Rotterdam'. Het stadion van Feyenoord bleef voor drie jaar verboden terrein voor interlandvoetbal. De replay werd gespeeld in De Meer. Het was ijskoud in het lege stadion. Nederland won met 4-0, mede dankzij drie rake kopballen van Bosman. De kwalificatie was een feit, waardoor het duel tegen Griekenland niet meer van belang was.

Nederland won een half jaar later de Europese titel. Ronald Koeman, Jan Wouters, Frank Rijkaard en Marco van Basten verwierven internationale faam. In navolging van Gullit, die bij AC Milan al een ster was. Doelman Charitou werd twee weken na de finale, met zijn bevallen echtgenote, uitgenodigd door een promotieteam in Oss. Hij werd drie dagen in de watten gelegd door de Brabantse gemeente.

En wat gebeurde er met de bommengooier? Tegen hem werd tien maanden celstraf geëist, waarvan zes voorwaardelijk, met aftrek van 34 dagen voorarrest. De president van de Rotterdamse rechtbank noemde hem ,,een sufferdje''. Ze oordeelde milder dan de eiser. John S. kreeg 150 uur dienstverlening en de verplichting een brandwondencentrum te bezoeken.

De taakstraf liep vorig jaar af, toen algemeen manager Joop Lammers van eerstedivisieclub TOP Oss hem begeleidde bij het schoonmaken van tribunes, kantines en kantoren. ,,Die jongen heeft bij ons nooit in de kou gezeten'', zegt Lammers over S. ,,Wij deden alle moeite hem op het rechte spoor te krijgen. Hij is geen wilde supporter van de club. Voor mij was hij best een goeie jongen.''

    • Jaap Bloembergen