`Rechtsgang Zimbabwe is in gevaar'

De internationale associatie van juristen (IBA) heeft in een gisteren gepubliceerd rapport zware kritiek geleverd op de regering van Zimbabwe. Volgens de IBA stimuleert president Robert Mugabe een cultuur van wetteloosheid met het toestaan van illegale boerderijbezettingen en door intimidatie van de rechterlijke macht. Harare heeft het rapport naast zich neergelegd.

Een onderzoekspanel van de associatie, bestaande uit Britse, Zuid-Afrikaanse en Amerikaanse advocaten, heeft vorige maand uitgebreide gesprekken gevoerd met alle betrokken partijen in Zimbabwe. George Bizos, een gerespecteerd advocaat uit Zuid-Afrika, presenteerde gisteren de – zeer kritische – bevindingen van de missie.

Enkele conclusies:

In Zimbabwe is een door de regering geïnstigeerde campagne gaande tegen rechters om, onder dreiging van geweld, af te treden.

De ondoordachte en gevaarlijke notie heeft postgevat dat wetten en rechterlijke uitspraken kunnen worden genegeerd wegens onrechtvaardigheden uit de tijd voor de onafhankelijkheid van 1980.

Overheidsbeambten treden arbitrair op, hetgeen er toe heeft geleid dat de minister van Justitie de hoogste rechter van het land tot aftreden heeft gedwongen en van twee andere rechters eveneens eist dat ze opstappen.

Op het platteland worden advocaten in elkaar geslagen, bedreigd en weggegejaagd, waardoor van een normale rechtsgang niet langer sprake kan zijn.

De Zimbabweaanse minister van Informatie Jonathan Moyo wees gisteren de conclusies van de IBA van de hand. Volgens Moyo staan er ,,halve waarheden'' in en gaat het om de zoveelste buitenlandse poging zijn land in diskrediet te brengen. Hij voegde daar aan toe dat Bizos Zimbabwe had beledigd door de boerderijbezettingen te vergelijken met onteigeningen van zwarte boeren in Zuid-Afrika onder de apartheid. Bizos reageerde hier in Johannesburg woedend op: ,,Dat is een leugen, die uitspraak heb ik nooit gedaan.'' George Bizos verdedigde ten tijde van de apartheid activisten voor de mensenrechten, onder wie Nelson Mandela, met wie hij goed bevriend is.