Een bonus voor boekhouden

Na al het deprimerende nieuws rond ABN Amro (8.000 banenverlies, miljoenenfraude bankfiliaal, meineedbeschuldiging aan het adres van de voorzitter) is er ook iets positiefs te melden. De zittende bestuurders zijn, door de bank genomen, vorig jaar 50 procent meer gaan verdienen.

Voor het eerst geeft ABN Amro in zijn jaarverslag de individuele beloningen, zoals salaris en winstafhankelijke bonus, van de topmanagers. Maar alleen over het jaar 2000, zodat een vergelijking met 1999 mistig blijft.

De loonexplosie zit 'm op het oog in de bonussen. Bestuursvoorzitter R. Groenink is goed voor een salaris plus bonus van samen ruim 1,5 miljoen euro. Hij krijgt meer bonus dan zijn tegenvoeter C. Boonstra bij Philips: 908.000 euro tegen 900.300.

Met de bonussen voert ABN Amro een zwalkend beleid. Zij waren eerst gekoppeld aan het dividend voor aandeelhouders. Over het jaar 2000 was de winst per aandeel het criterium. Met ingang van dit jaar gaat het weer anders. De bank lanceert een prestatiepakket met bonus, aandelenopties en een aandelenpakket dat wordt uitgekeerd afhankelijk van de plaats die de bank over vier jaar inneemt ten opzichte van een groep internationale concurrenten.

HSBC, Europa's topbank en een zuinige werkgever, verhoogde met ingang van 2000 al de lonen voor de topmanagers om te voorkomen dat zij worden weggekocht. Zo worden internationaal de beloningen opgeschroefd in een bedrijfstak die toch al bekend staat om zijn kuddegedrag. Toezichthouders op banken zetten ook regelmatig vraagtekens achter de torenhoge bonussen die banken aan handelaren en andere specialisten betalen. Gaat het goed, is de bonus voor de handelaar, gaat het fout, is de strop voor de bank.

Juist met de bonussen voor de bestuurders rijdt ABN Amro een scheve schaats. Zij zijn hoger dan het basissalaris en prikkelen daarmee winstgevendheid op korte termijn. Verder gaat ABN Amro uit van een gestegen winst per aandeel. Dat kan alleen doordat een reorganisatievoorziening van 900 miljoen euro ten laste van de winst niet is meegeteld. Deze voorziening haalt tevens kosten naar voren die de komende jaren gemaakt zouden zijn, en fleurt bij voorbaat de winstgroei in die jaren op.

In de Nederlandse verhoudingen kunnen aandeelhouders aan het pretpakket niets meer veranderen. Maar de bestuurders kunnen wel een gebaar maken door hun bonus in aandelen ABN Amro te investeren en daarmee het rendement van hun persoonlijk vermogen te koppelen aan dat van hun aandeelhouders.