Beleid nieuwe premier Japan roept vragen op

In de reacties van financiële analisten op het te verwachten economisch beleid van Junichiro Koizumi als nieuwe premier van Japan staan de vraagtekens centraal.

Koizumi heeft zichzelf geprofileerd als hervormer in de strijd om het voorzitterschap van de regerende Liberaal Democratische Partij (en als zodanig naar verwachting op donderdag verkozen tot premier), maar zijn plannen zijn weinig gedetailleerd.

In de verkiezingsstrijd heeft Koizumi geroepen dat economisch herstel onmogelijk is zonder structurele hervormingen, als eerste het grondig opruimen van de oninbare leningen van de banken. Om hervormingen door te voeren zou Japan zelfs een recessie moeten willen doorstaan.

,,We moeten niet bang zijn voor grote faillissementen'', zei Koizumi tijdens zijn campagne. Overheidsgeld moet niet langer gaan naar het instandhouden van oude sectoren, maar naar sectoren waar in de toekomst groei valt te verwachten, aldus Koizumi.

De grote vraag is wat deze retoriek in de toekomst waard zal blijken te zijn. De LDP-verkiezing was ,,meer theater dan inhoud'', meent econoom Robert Feldman van zakenbank Morgan Stanley Dean Witter, want de verschillen tussen de beleidsvoorstellen van de kandidaten zijn niet zo groot als ze op het eerste gezicht lijken te zijn. Bovendien zal Koizumi om zijn plannen door het parlement te kunnen loodsen nog altijd de conservatieve elementen in zijn partij nodig hebben, aldus analist Feldman.

Koizumi's stokpaardje voor hervormingen is al jaren de privatisering van Japans rijkspostspaarbank, de grootste spaarpot ter wereld. Dit geld is zeer belangrijk voor de overheid, omdat beheer valt onder het ministerie van Financiën dat er bijvoorbeeld veel obligaties mee kan opkopen om de overheidsfinanciën drijvende te houden. Om die reden bestaat er sterk verzet binnen de LDP tegen privatisering. Feldman concludeert dat Koizumi de laatste dagen op dit punt ,,zijn standpunt heeft verzacht''.

De eerste lakmoesproef voor Koizumi zal de vorming van zijn kabinet zijn nadat het parlement hem donderdag als nieuwe premier aanwijst. De keuze van ministers zal aangeven hoe serieus hij is.

,,Gezien de rigiditeit van het politieke systeem'', stelt Richard Jerram van ING Barings in Tokio, ,,zou het naïef zijn te claimen dat een wijziging van premier een periode van hervormingen zou inluiden. Wel verhoogt het de kansen op iets anders dan het doormodderen van het afgelopen decennium.'' Voorlopig echter is ,,alles beter dan wat we nu hebben''.

In een reactie op het politieke nieuws steeg de Japanse Nikkei-index vandaag met ruim 27 punten, nadat hij eerder op een verlies van 200 punten had gestaan. De beursbarometer sloot op 13.743 punten. De Amerikaanse dollar daalde ten opzichte van de Japanse yen. De euro daalde licht van 110,4 yen naar 109 yen.

    • Hans van der Lugt