Festival met minimal in soorten

Menige `serieuze' concertbezoeker werd vrijdagavond verrast door het grote aantal scholieren, dat in het kader van het vak CKV (culturele en kunstzinnige vorming) naar Vredenburg was afgereisd. Zoniet de organisatie, want dit 3D Super-festival had het karakter van een ouderwets schoolconcert. Compleet met schoolse inleidingen en het verzoek om zaktelefoons uit te zetten en toch alsjeblieft stil te luisteren.

Ook de samenstelling had last van die schoolse insteek. Minimal music heette het verbindende thema te zijn, maar het stuk Harmonielehre van de Amerikaanse `postminimalistische' componist John Adams probeert vooral in het tweede deel hardnekkig om niet minimaal te zijn – om in het laatste deel uitbundig te graaien in de bakken met cliché's die de beroemdere minimal-componisten Philip Glass en Steve Reich op de mensheid hebben losgelaten.

In Califormica van de enthousiast meedrummende componist Daniel Cross koppelde het Utrechtse Rosa Ensemble akoestische instrumenten aan elektronische vervormingen – met een bijzonder lelijk klankbeeld als resultaat.

Langzamerhand verzamelden de geluidsflarden, waarin zich zowaar af en toe minimal-invloeden aftekenden, zich in een monotone, als dansbeat bedoelde groove. Maar het academische karakter daarvan bleef zwaar op de maag liggen.

Vele malen interessanter was het Duitse trio To Rococo Rot. Ook hier speelden herhalingen een rol, maar desondanks leek de groep nogal met de haren bij het minimal-karakter van het festival gesleept te zijn.

De herhalingen bij To Rococo Rot hebben een meer letterlijk karakter en lijken eerder afgeleid van de dansmuziek of van de opzettelijke monotonie van sommige Krautrock-groepen dan die van het minimalistendom.

Tenslotte is de groepsnaam een palindroom, wat zich spiegelt in de hypnotiserende cirkelvorm van vooral de oudere stukken. Daarin bleken zich wel degelijk melodische ontwikkelingen af te spelen, wat soms tot tranentrekkend fraaie wijsjes leidde.

Minstens zo opmerkelijk was het mooi uitgebuite spanningsveld tussen de vooraf geprogrammeerde, symmetrische en kraakheldere patronen van elektronische aard, aan de kastjes ontlokt door Robert Lippok, en de inbreng van `echte' muzikanten.

Drummer Ronald Lippok vervulde met zijn elastische, ademende spel een soortgelijke functie als Jaki Liebezeit in de legendarische Duitse groep Can, terwijl de basnoten van Stefan Schneider een extra fysieke dimensie aan de muziek gaven.

Ondanks deze fraaie, bijna geometrisch vormgegeven muziek kende ook de set van To Rococo Rot de nodige weglopers, die in de foyer stonden te wachten tot de aangekondigde danceparty zou beginnen.

Dat ook in deze dansplaatjes de nodige herhalingen zitten, is wellicht koren op de molen van de minimal-propagandisten, maar een goede groove kan zonder gradueel gepriegel.

Concert: Festival: 3D Super, Maximaal, minimaal. Met het Radio Symfonie Orkest, Rosa Ensemble en To Rococo Rot. Gehoord: 20/4, Muziekcentrum Vredenburg Utrecht.