Beroering over geheim splijtstoftransport

Een geheimzinnige trein met Amerikaanse splijtstofstaven aan boord heeft dit weekeinde voor beroering gezorgd in Midden-Europa. De gouverneur van de provincie Opper-Oostenrijk, Josef Pühringer, sprak van een regelrechte provocatie. De lading, bestemd voor de Tsjechische kerncentrale Temelín, werd zaterdag in de Poolse havenstad Szczecin op een extra beveiligde trein gezet. De route werd strikt geheimgehouden. De trein rolde zondagmiddag de centrale van Temelín binnen.

Het transport viel onder de verantwoordelijkheid van het Amerikaanse Westinghouse dat de brandstof levert voor Temelín. Volgens directeur Hezoucký van Temelín was het transport een Amerikaanse aangelegenheid: ,,Wij zijn niet verantwoordelijk voor de route en het transport zolang de staven nog eigendom zijn van de verkoper. Ik ben niet op de hoogte gesteld van de tijd en de route van het transport.'' Het Tsjechische bureau voor nucleaire veiligheid en het energiebedrijf CEZ zijn wel op de hoogte geweest, maar beroepen zich op de wet op geheimhouding.

Milieuactivisten en plaatselijke bestuurders in Polen, Tsjechië en Oostenrijk hebben het transport fel bekritiseerd. ,,Greenpeace vindt het meer dan schandalig dat de hele zaak geheim is gehouden'', aldus Greenpeace Praag. In Oostenrijk sprak de milieuactivist Franko Petri, ook van Greenpeace, van een ,,politiek nucleair schandaal''.

Volgens het Tsjechische persbureau CTK waren de burgemeesters en provinciale bestuurders langs de route niet op de hoogte van het transport. ,,Als niemand op de hoogte wordt gesteld van dit soort transporten, kan niemand de bevolking en het milieu beschermen'', aldus Greenpeace.

De kerncentrale in Temelín, vijftig kilometer van de grens met Oostenrijk, is al maandenlang mikpunt van kritiek. Het Tsjechische energiebedrijf CEZ is bezig de centrale op te starten. Milieuactivisten verzetten zich hiertegen. Ook Oostenrijk is fel tegen de centrale.

Temelín is een van oorsprong Russisch ontwerp dat met behulp van het Amerikaanse Westinghouse is gemoderniseerd. De centrale gaat dit jaar op volle kracht draaien. Het opstarten is de afgelopen maanden wegens storingen zeker 17 keer onderbroken.