Afschuivingsgevoelig

Het pittoreske villaatje van Math Hazenberg aan de voet van de Pietersberg is voorlopig onbewoonbaar. De achtergevel van het witte huis bij Maastricht met vrij uitzicht over de Maas is ontwricht. Een trap uit de achtertuin staat tegen het huis aan geplakt. Bergen zand en löss zijn de huiskamer, de badkamer en de garage binnengegleden. Hoe kon dit gebeuren?

Ruim twee jaar geleden begon na een periode van overvloedige regen en sneeuw de Pietersberg te bewegen. De voormalige mijnwerker Math Hazenberg moest toezien hoe een grondlawine tegen zijn achtergevel tot stilstand kwam. Er zijn mensen die beweren dat dit zijn eigen schuld is geweest, omdat hij een wijngaard op de helling heeft aangelegd en begroeiing heeft weggehaald ten behoeve van een moestuin. ,,Als je zo met de natuur omgaat, zal de natuur zich wreken'', zegt Hans Hoorn, directielid van de dienst stadsontwikkeling en grondzaken van de gemeente Maastricht. Het causale verband wordt niet door iedereen gelegd. ,,Waarom zijn op drie andere plaatsen die nog nooit door mensenhanden zijn beroerd ook grondlawines geweest'', luidt de retorische vraag van zijn advocaat Guido Coenen uit Maastricht. De flank wordt een ,,afschuivingsgevoelig gebied'' genoemd.

De gemeente Maastricht kondigde een noodverordening af. Er kwam een veiligheidsplan van vier ton dat voorzag in het plaatsen van in de berg verankerde betonnen elementen waar het gevallen zand weer op moest worden teruggelegd. Een slecht plan, zegt Hazenberg. ,,Je gaat toch ook geen sneeuw terugleggen na een lawine.'' Liever was hij in zee gegaan met een constructeur die het voor dertig mille wel zou regelen. Niettemin besloot hij het plan uit te voeren. In eigen beheer, samen met zijn zoon, omdat hij als arbeidsongeschikte een klein inkomen heeft. Toen na een paar maanden het werk wegens geldgebrek moest worden gestaakt, stond er een constructie die volgens de bedenkers, Ory Konstruktie Adviesburo, veel te wensen overliet. ,,De huidige situatie is gevaarlijk'', schreef het bureau januari vorig jaar aan de gemeente. Twee maanden later gebeurde het. Een dag nadat de gemeente Hazenberg eindelijk had weggestuurd en noodmaatregelen zou nemen, gleed de vorige constructie met het teruggebrachte zand krakend de helling af om huize Maaszicht voor de tweede maal, en dit keer ernstiger, te beschadigen.

Sindsdien is er niet meer gebouwd. Er ligt een bouwplan dat zeven ton moet kosten. ,,Wat ik mij afvraag is of een gemeente je kan verplichten om tien gulden te investeren als je maar één gulden hebt'', zegt Math Hazenberg in zijn huidige woning, een stacaravan in een vakantiepark even buiten Maastricht. Hazenberg en zijn advocaat Coenen eisen voor de rechter dat Maastricht de noodverordening opheft en de bouwkosten op zich neemt. ,,Ze hadden eerder de door Hazenberg gemaakte constructie moeten stutten, dan had de tweede lawine wellicht voorkomen kunnen worden'', zegt Coenen. De gemeente Maastricht wijst de eisen af. Ambtenaar Hoorn: ,,We hebben in totaal 120.000 gulden aan deze kwestie uitgegeven. Als Hazenberg de bouw niet kan betalen, zeggen wij: wees wijs en verkoop je huis. Hoe pijnlijk dat ook is.''

    • Arjen Schreuder