Oud maar nog fanatiek als een rookie

Vandaag beginnen de play-offs in de Amerikaanse basketbalcompetitie (NBA). Van alle actieve basketballers speelde Karl Malone (37) de meeste duels. The Mailman, al zestien jaar actief in Salt Lake City, leidde Utah Jazz naar de play-offs en zorgde ervoor dat de ploeg thuis mag beginnen aan de reeks tegen Dallas Mavericks.

Zoals gebruikelijk parkeert Karl Malone als eerste zijn auto die zaterdagochtend half negen bij het Franklin Covey Wellness Center, het trainingscentrum van de Utah Jazz in een buitenwijk van Salt Lake City. Bezig aan zijn zestiende seizoen bij de Jazz is hij nog zo fanatiek als een rookie. Malone ontbrak in al die jaren in slechts zeven wedstrijden. Vier als gevolg van schorsingen, slechts drie door een blessure.

Ook buiten het seizoen traint Malone als geen ander. 's Zomers werkt hij zich in het zweet in en om zijn ranch in Arkansas. Wat gaf hij teamgenoot Greg Ostertag er in 1997 van langs toen die kilo's te zwaar op de eerste training verscheen, maanden nadat de Jazz het in de finale hadden afgelegd tegen de Chicago Bulls van Michael Jordan. Van een `fat-ass' als Ostertag eiste hij dezelfde Spartaanse discipline. ,,Anders redden we het nooit'', zei hij.

Met coach Jerry Sloan (59) en point guard John Stockton (39) behoort forward Malone (37) tot de inboedel van de Jazz. Sloan was assistent-coach van Dream Team II, de ploeg die in Atlanta (1996) olympisch goud won. Beide spelers deden dat ook al in 1992 in Barcelona. Stockton speelt sinds '85 bij de Jazz en knoopt er nog een jaar aan vast. Niemand in de geschiedenis van de NBA speelde zoveel duels voor hetzelfde team als hij. Malone, die zijn contract tot halverwege 2003 wil uitdienen, bezet met 1.273 duels de tweede plaats.

Gedrieën hebben ze een lang gekoesterde droom: de play-offs winnen. Al lijken ploegen als titelverdediger Los Angeles Lakers en Philadelphia 76'ers verwezenlijking daarvan in de weg te staan. Twee keer had Utah Jazz de kampioensring binnen handbereik. Sloan, hoofdcoach sinds 1988, leidde zijn rond Stockton en Malone gebouwde ploeg tweemaal naar de NBA-finale, in 1997 en '98, maar telkens bleek de Jazz een maatje te klein voor de Chicago Bulls.

Al ontbreekt de ring, de erelijst van Malone krijgt met de dag meer glans. Sinds vorige maand staat hij bovenaan de all-time ranglijst met benutte vrije worpen. Sinds december bezet hij de tweede plaats van de NBA-topscorers aller tijden. Het record, 38.387 punten, is van Kareem Abdul-Jabbar, Malone volgt met 32.919. Zulke cijfers verklaren z'n bijnaam, the mailman. `The mailman always delivers'. Postbode Malone levert altijd z'n bestellingen af.

Malone houdt van country, niet van jazz. Grappig is dat Malone zei dat hij er naar uitkeek ,,in de stad Utah'' te gaan spelen toen hij in 1986 als lid van het college-team van Louisiana Tech werd uitverkoren om bij de Jazz te komen spelen. In Salt Lake City, en in de bergen waar hij een kast van een huis bezit, komt `countryboy' Malone tot rust. Megasteden als L.A. en New York haat hij. Juwelen, piercings en tatoeages; in tegenstelling tot veel collega's heeft Malone ze niet nodig om aandacht te trekken. Ook andere verleidingen van het sterrendom zijn aan hem niet besteed, veel geld gaat naar liefdadigheid.

Naast gezin en basketbal, inclusief obsessieve trainingsarbeid, heeft Malone nog een passie. Jagen. Ver van de beschaafde wereld. Mark McKown, de potige krachttrainer van de Jazz, weet er alles van. In de vier jaar dat hij bij de club werkt, is de nazaat van Schotse voorouders met Malone bevriend geraakt.

McKown kent het machtige lichaam (116 kilo, 2.06 meter) van de basketballer als weinig anderen. ,,Karl is genetisch gezegend met een goed lichaam. En hij heeft een ongelooflijke `work-ethic'. Hij is zich ook zeer goed bewust van zijn lichaam, weet als geen ander wat er voor nodig is om het in conditie te houden.'' McKown cijfert zichzelf weg. ,,Karl heeft een krachttrainer net zomin nodig als Einstein een wiskundeleraar.''

De bergen rondom Salt Lake City, onderdeel van het clublogo, vormen een ideaal trainingsterrein voor de Jazz. Buitenmens Malone is in die omgeving in zijn element. McKown: ,,Hij klimt altijd als eerste omhoog. Als een konijn rent hij zelfs op de steilste stukken tegen de berg op.'' Vanaf de toppen van de bergen rennen de basketballers naar beneden. McKown doet de bewegingen voor: korte passen, waarbij veel druk op de voeten en de bovenbenen komt, identiek aan de explosieve acties met veel schijnbewegingen die tijdens wedstrijden worden gemaakt. Ook schaatsers trainen veel op die manier, weet McKown.

Tien dagen bracht hij vorige zomer met Malone in Alaska door. Vanuit een hut die de speler daar bezit, trokken ze landinwaarts. Met een watervliegtuig werden ze `in the middle of nowhere' gedropt, om van daaruit te jagen op elanden en kariboes. ,,Karl schoot een eland. Ter plekke hebben we die gevild, het achterste stuk hebben we meegenomen, in katoenen rugzakken. De rest hebben we verstopt, om later op te halen. Mijn stuk vlees woog 75 kilo, Karl nam het zwaarste deel voor zijn rekening, 90 kilo. Loodzwaar werk. We zijn al zwaar van onszelf en dan dat gewicht van het elandenvlees er nog bij. Bovendien zak je in die toendrabodem nog eens weg bij elke stap die je zet.

,,Het was al pikdonker toen we weer op weg gingen naar het watervliegtuig. Daar waren we anderhalve kilometer vandaan. Plotseling stapten we in een gat, tot onze middel zaten we erin. We droegen lieslaarzen en die zogen zich vast. Het was wel een beetje spooky, want vlak daarvoor hadden we berenpoep gezien. De damp kwam er nog van af. Karl, sterker dan ik, klauterde moeizaam uit dat gat door zijn geweer op de kant te zetten. Hij heeft mij eruit getrokken.''

McKown geniet nog na. ,,It's fun. Waarschijnlijk gaan we deze zomer weer.''

Op de muur van de gymzaal waar de spelers rek- en strekoefeningen doen, tekent McKown een denkbeeldige curve. Malone wordt 38, lichamelijk is van slijtage geen sprake, zegt de krachttrainer. Integendeel. ,,Hij zit hier, op negentig procent van de piek van de curve. Hij kan nog beter, nog sterker worden.''