Stop toch met lijden (1)

Echt nieuw is het niet meer, maar nu heeft ook een Amerikaanse ex-priester het gezegd: `Het lijden heeft geen functie'. Bedoeld wordt: het lijden van Jezus Christus. Wat mij opvalt in Hendrik Spierings bespreking van het boek van James Carroll (Boeken, 13.4.01), is het gemak waarmee het lijden van Jezus wordt afgeschreven, nota bene in een stuk dat bol staat van lijden. Ik kan me wel voorstellen dat mensen niets in het lijden van Jezus zien. Paulus schreef al dat zijn prediking van een gekruisigde Christus `voor Joden een aanstoot, voor heidenen een dwaasheid' was. Maar dat liberale christenen, zoals Carroll, in deze wereld zo'n goedkope God-is-liefde-puntuit-boodschap voorstaan, daar word ik alleen maar moedeloos van.

Het christendom heeft veel en gruwelijk antisemitisme in de praktijk gebracht, en het lijden van Jezus is door velen als reden daarvoor aangevoerd. Dat is vreselijk. Daarin heeft Carroll gelijk. Daarmee is echter de noodzaak om het lijden van Jezus te schrappen nog niet aangegeven. De pervertering van het beste leidt tot het slechtste. Maar moet dan het beste zelf aangepakt worden?

Het antisemitisme zegt niet in de eerste plaats iets over mens x en y, die dit of dat hebben misdreven, maar veel meer over de menselijke soort, over zijn aard, zo schrijft Abel J. Herzberg ergens. In deze ellendige wereld, voor een laffe en wrede mens, heeft het lijden van Jezus een diepe zin. Carrolls God is daar waar mensen hun goede wil tonen en misschien geeft hij ons af en toe een aai over onze bol, maar de God van de Bijbel lijdt zelf om deze wereld te redden. Dat is liefde die de werkelijkheid van het onrecht en de ellende serieus neemt. Je kunt zeggen, dat de geschiedenis van het christelijk antisemitisme aantoont dat die boodschap geen betere mensen maakt en daarom maar moet worden geschrapt. Je kunt ook zeggen dat die geschiedenis de diepte van het kwaad blootlegt en daarmee de betekenis van het lijden van Jezus onderstreept. `Jezus zal tot het einde van de wereld met de dood worstelen', schreef Blaise Pascal. Ook in een christelijke beschaving en een christelijke kerk.