Schilderijen kijken met Quentin

WAT ZIE JE op het schilderij hiernaast? Een boomgaard met ganzen, een stenen pad dat naar een lief huisje op de achtergrond leidt, en in de hoek staan een man en een vrouw die elkaar omarmen. Het hangt op een tentoonstelling voor kinderen in de National Gallery in Londen. Wat voor verhaal kun je erbij bedenken? Dit, dacht een Engels meisje: ,,Er waren eens twee mensen die heel veel van zoenen hielden. Ze waren een boer en zijn vrouw. En toen ze op een dag weer eens stonden te zoenen kregen de ganzen er genoeg van en renden ervandoor.''

Zo'n verhaal is precies wat Quentin Blake wil horen. Hij heeft de 26 schilderijen en tekeningen op deze tentoonstelling uigekozen. Er zitten beroemde bij en onbekende. Maar ze hebben één ding gemeen: je kunt er een verhaal bij bedenken. Daarom heeft hij de tentoonstelling Tell me a picture (Vertel me een plaatje) genoemd.

Quentin Blake is zelf een bekende tekenaar. Hij maakt de tekeningen van plukkerige, brutale kinderen in de boeken van Roald Dahl. ,,Waarom ik met tekenen ben begonnen? De vraag zou eigenlijk moeten zijn: waarom ben ik nooit opgehouden?'', zei hij bij de opening van de tentoonstelling. ,,Bijna iedereen begint met tekenen, dat is een manier van praten. Helaas geven de meeste mensen het na verloop van tijd op, maar eigenlijk kan iedereen tekenen.''

Het verzinnen van verhalen is volgens Blake net zoiets. Iedereen kan het maar de meeste mensen doen het niet meer. De tentoonstelling Tell me a picture is een uitnodiging om vooral verhalen te blijven vertellen. Het eerste schilderij is van de Nederlander Hendrick Avercamp met een A. Er staan schaatsende mensen bij een kasteel op. De laatste in de rij is een tekening van de Zwitserse Lisbeth Zwerger met een Z. Er staat een kok op met een lange neus.

Door de schilderijen alfabetisch op achternaam te hangen gaat het niet meer om de schilder, of de stijl waarin hij werkte. Ieder plaatje staat op zich zelf. Maar dat is niet erg. Het gaat erom dat kinderen er iets in zien, ook al klopt het niet met wat de schilder of tekenaar heeft bedoeld.

Blake moest zelf vaak het omgekeerde doen. Als Dahl, die tien jaar geleden dood ging, weer een boek af had was er al een verhaal en een hoofdpersoon. Blake las het verhaal heel vaak om precies het belangrijkste, het smeuïgste of het meest spannende moment in het verhaal te kunnen kiezen voor een illustratie. Dat ging niet altijd makkelijk en Dahl vond het niet altijd goed. Als Dahl schreef dat iemands baard uitstak als een wc-borstel – hij hield niet van mannen met baarden – tekende Blake hem opnieuw. Want het verhaal komt altijd op de eerste plaats. Nu maakt Blake zijn eigen boeken en verhalen.

O ja, dat schilderij met die ganzen. Het is van de Engelse schilder David Jones die leefde van 1895 tot 1974. Het heet The Garden Enclosed (De ommuurde tuin). Hij schilderde zichzelf en zijn verloofde. Maar wat die ganzen ervan vonden zei hij er niet bij. De tentoonstelling is van A tot Z ook op het internet te bekijken op www.nationalgallery.org.uk. Met een paar van de verhalen die kinderen erbij bedachten. Je kunt ook je eigen verhaal toevoegen.

`Tell me a Picture' is t/m 17 juni in de Sunley Room van de National Gallery in Londen. Dagelijks 10-18u & woe t/m 21u. Inl. +44 20 7747 2865; Toegang gratis, catalogus £ 9,95.

    • Marjon Koenekoop