Jeugdfeest in oud Antwerpen

Kwebbelende madammen en een draaimolen vol diepzeemonsters geven het jeugdtheaterfestival Tweetakt in Antwerpen de sfeer van een gezellig burenfeest.

In de ochtend is de Antwerpse Statiestraat een toonbeeld van treurnis. Vervallen en dichtgeplakte winkels, een Turks restaurant, ooit het best van Antwerpen, nu in vlammen opgegaan. `Maffia' fluisteren de buren, `diamantsmokkel' menen anderen.

Juist deze plek koos het jaarlijkse jeugdtheaterfestival Tweetakt, dat deze week in Antwerpen wordt gehouden, voor één van haar locatieprojecten. Thema van dit jaar is `buren' en die heb je hier in alle soorten en maten. Hotel Ideal, zo noemde de organisatie de operatie en poetste de verstofte etalages op. Hotel Ideal is een uitstalkast van wilde ideeën die het sombere straatbeeld wat kleur geven. Je vindt er de `Portrettenwinkel', waar je portret niet getekend maar opgeschreven wordt. Het mooiste is de `Verhalenwinkel'. Vijf vrouwen uit de buurt vertellen daar onder het genot van gebakjes en koffie legendes en vergeten roddels, bijgestaan maar vooral gecorrigeerd door belangstellende buurtgenoten.

Dit is `buurten' zoals de initiatiefnemers van jeugdtheatergroep Blauw Vier en Villanella het graag wilden. Wat theatermakers in de Amsterdamse Bijlmer in een half jaar niet lukt, krijgen de Vlamingen in één festival voor elkaar: hier komt allochtoon en autochtoon bijeen en wisselen Antwerpenaren die al jaren zij aan zij wonen hun eerste woorden met elkaar.

Het Tweetakt Kunstenfestival, dat afwisselend in Den Bosch en Antwerpen wordt gehouden, richt zich op het experiment. Veel grote namen uit het jeugdtheater ontbreken, premières zijn er nauwelijks. Het leukste van het festival zijn de vreemde gelegenheidsprojecten. Wat te denken van steractrice Chris Nietvelt die plots als een Antwerps brabbelende oma ('bomma') op een zolderkamertje verschijnt? Met bibberende handjes fulmineert ze tegen de wereld en haar eigen leven, terwijl achter de afgebladderde muren de treinen voorbijrazen. Nietvelt maakt deel uit van de wandeltheaterroute Den Dam Vertelt.

Den Dam is ook zo'n vergeten Antwerpse wijk waar vroeger slachterijen het straatbeeld bepaalden en nu de leegstand en het Vlaams Blok heerst. Op zes locaties spelen en vertellen acteurs en actrices buurtverhalen die speciaal voor de gelegenheid geschreven zijn. Zo liggen in een garagebox twee vrienden te stoeien. Ze schrikken op als het publiek langskomt en beginnen te vertellen van het lijk dat ze ooit op die plek vonden. De jongste speler oogt amper tien, maar zijn timing en dictie zijn feilloos. Naar verluidt zagen kinderen uit de buurt het tweetal eerder die week en doken ze zonder aarzelen en masse op de vechtende jongens. Toen bleek dat het twee acteurs betrof, vielen de monden open van verbazing.

Door al die buren zou je bijna vergeten dat het festival voor kinderen en jongeren bedoeld is. Ze zijn er wel, maar ze staan vooral op het podium. `s Avonds bij de voorstelling Lilith@online loopt nog zo'n natuurtalentje rond. Samen met vier meiden speelt hij in een stuk over de oervrouw Lilith, die uit het paradijs verstoten werd. Het mythische verhaal wordt vervlochten met problemen als weglopen, seks en andere puberale verlangens. Met eenvoudig spel en simpele middelen weten de spelers van het Speelteater/de Kopergieterij moeiteloos te overtuigen.

Op het plein voor Het Paleis, het chaotische centrum van het festival, staat het mooiste cadeautje van Tweetakt. Een draaimolen die oogt als een bizar verhaal van Jules Verne. Een kameleon met diepzeeduikcabine, een ingewikkelde stoommachine, een vliegende potvis met twee stoeltjes, en een zeepaard met rijtuigstel. Als symbool voor het festival draait dit gevaarte uitgelaten kinderen het festival in. Net als Tweetakt combineert de draaimolen oud met nieuw, zonder daarbij wereldschokkend modern of vernieuwend te zijn. Aantrekkelijk, sympathiek en aangenaam zijn passender termen voor dit burenfeest.

Tweetakt Kunstenfestival, t/m 21 april in Antwerpen. Inl.(030) 236 1201 of www.tweetakt.net

    • Jowi Schmitz