`Bank wil archief van Elsschot kopen'

,,Wij hebben een koper voor het Elsschot-archief: een Belgische bank''. Dat zeggen Fons en Christiaan de Ridder, twee kleinzoons van de in 1960 overleden Vlaamse schrijver Willem Elsschot, die samen met hun broer Walter tot op heden de literaire, zakelijke en privé-nalatenschap van Elsschot beheren. De kleinzoons, die in Antwerpen wonen, willen de naam van de bank niet noemen. Volgens hen is de bank bereid om 15 tot 20 miljoen frank (750.000 tot 1 miljoen gulden) te betalen. De bank ,,wil het archief tentoonstellen''.

De onthullingen zijn opmerkelijk, want er valt op het moment weinig te verkopen. De drie kleinzoons zijn in een rechtszaak verwikkeld met andere nazaten van Elsschot over de nalatenschap. Zolang er geen uitspraak is, moeten zij 5 miljoen frank (250.000 gulden) betalen voor elk document dat zij van de hand doen.

Na Elsschots dood beheerde diens zoon Walter zijn archief. Met toewijding: hij liet gecorrigeerde drukproeven en manuscripten inbinden, sorteerde Elsschots correspondentie en zorgde ervoor dat de collectie bijeen bleef. Volgens een antiquaar is ,,het Elsschot-archief de mooiste integrale collectie van een auteur die nog bestaat''. Na de dood van Walter de Ridder in 1992 onfermden diens zoons Walter, Fons en Christiaan zich over de nalatenschap. Toen deze drie `Daltons', zoals zij in de wandelgang genoemd worden, twee jaar geleden enkele stukken uit het archief op een Brusselse veiling te koop aanboden, stopten Elsschots andere kinderen en kleinkinderen dat via een kort geding. Als mede-erfgenamen eisten zij dat het archief bijeen zou blijven. De rechtszaak om de nalatenschap moet nog beginnen. Volgens de kleinzoons heeft de familie zich nooit bekommerd om het archief, ,,behalve nu ze geld ruiken. De collectie was eigendom van onze vader, dus wij zijn de enige erfgenamen''. Maar ingewijden vinden het verhaal dat een bank het archief wil kopen ,,een bewijs dat de drie niet alleen op zwart zaad zitten, maar ook in hun eigen wereld zitten opgesloten''.

Als er één bank als koper in aanmerking komt, is het de KBC-bank – de voorzitter van het Elsschot-genootschap, Cyriel van Tilborgh, is general manager bij deze bank in Gent. Van Tilborgh kent Elsschots kleinzoons goed. ,,Wij hebben geen bod gedaan. Wel heb ik met de Vlaamse regering gekeken of we geld bijeen konden brengen om het archief niet verloren te laten gaan. Ook ben ik met een conservator van het Antwerpse museum voor het Vlaamse Cultuurleven bij de kleinzoons geweest, om hen te bewegen het archief aan het museum te schenken. Ik heb toen geopperd om het archief eerst in de KBC-toren in Antwerpen tentoon te stellen''. Dat was aan dovemansoren gericht, aldus Van Tilborgh. ,,Dus we zijn ermee gestopt. Het kan zijn dat de kleinzoons nu denken dat de KBC een bod heeft gedaan. Dat is totaal uit de lucht gegrepen''.