Vraag nooit om `een Bordeaux'

Meestal worden ze op één hoop gegooid: de wijnen uit de Bordeaux. Daarmee wordt de grote verscheidenheid aan wijnen uit dit grootste aaneengesloten wijngebied ter wereld tekort gedaan. De enige gemeenschappelijke factor is de keuze van de druivenrassen, maar daarbij variëren de hoeveelheden waarin de verschillende druivenrassen worden gebruikt sterk. Wanneer een slijter of een wijnauteur het advies geeft om bij een bepaald gerecht `een' Bordeaux te drinken, wordt de consument dan ook behoorlijk aan zijn lot overgelaten. Moet het Médoc zijn, of Haut-Médoc? Een St. Julien, Pauillac, St. Estèphe of Margaux? Of gaan we naar de overkant van de Garonne en wordt het Premières Côtes de Bordeaux, Blaye of Bourg? Kortom, met de aanduiding `Bordeaux' ben je nog nergens. Zeker is alleen de aanwezigheid van een bepaalde hoveelheid cabernet sauvignon, cabernet franc en merlot in de wijn.

De wijnen van de Côtes, de hellingen rondom Bordeaux op de linker- en rechteroever van de Garonne en de Gironde, werden eeuwen eerder dan de nu zo beroemde Médoc met wijnstokken beplant. Geen wonder, want waar tegenwoordig de kostbare wijngaarden van de Premiers Grands Crus liggen, was vroeger alleen moeras. Geen gebied dat uitnodigde tot wijnbouw, al heeft de wijnstok niet echt vruchtbare grond nodig om te kunnen produceren. Ten zuiden van Bordeaux, wat nu Pessac-Leognan en de Graves heet, werden de eerste wijnstokken aangeplant, en verder aan de overkant van de rivier, op de Premières Côtes de Bordeaux, de Côtes des Francs, de Côtes de Bourg, Côtes de Blaye en tot slot de Côtes de Castillon. Deze laatste vijf gebieden treden sinds enkele jaren uit de schaduw van hun kostbare familieleden in de Bordeaux en de Graves. De Côtes-wijnen zijn weliswaar minder lang houdbaar en wat boerser van smaak, maar een stuk betaalbaarder dan de klassieke Bordeauxwijnen uit de Médoc.

In de Côtes, die samen een front vormen tegen de Médocwijnen, is sinds eind jaren tachtig flink geïnvesteerd. Onder meer is de plantdichtheid in de wijngaarden verhoogd, waardoor de wortels van de wijnstokken dieper moeten graven naar voedingsstoffen en interessanter fruit dragen. Ook de rendementen, de opbrengsten per hectoliter, vragen om een investering: wie minder druiven oogst van een betere kwaliteit, krijgt de eerste jaren alleen maar minder geld voor minder wijn. Pas wanneer jaren later de invloed van het hogere concentraat in de druiven duidelijk wordt in de kwaliteit van de wijn, kunnen de prijzen omhoog en krijgt de producent wat terug voor zijn `minder is meer'-politiek.

Op de Côtes, lieflijke landschappen die nergens ver van de rivier liggen, bestaat de bodem uit een bovenlaag van klei met meer of mindere concentraties grind. De bodem is er dus heel anders dan in de Médoc, waar meer grind en zand en minder klei in de grond zit – resultaat van het feit dat de Médoc ooit werd gevormd door grote depots grind en zand uit de Gironde en uit zee. Op de kleibodem aan de overkant doet de merlot het heel goed. Hij heeft iets minder warmte nodig om rijp te worden dan de cabernet sauvignon en de wortels zijn minder vochtgevoelig, hoewel drainage van de grond ook hier onontbeerlijk is. Dankzij de radicale aanpak van de producenten in deze gebieden is de kwaliteit van de wijn, zeker in verhouding tot de prijs (van rondom ƒ15 tot ƒ30 per fles), verrassend goed.

De wijnen van 1999 zijn inmiddels op de markt. Ze zijn goed, maar minder spannend dan die van 1998, die bovendien langer houdbaar zijn. Op basis van proefmonsters mag ook van de jaargang 2000 veel verwacht worden. De wijnen zijn diep van kleur, hebben een goed concentraat van bessig fruit en rijpe tannines. Daardoor zullen ze het hout waarop ze worden gelagerd en opgevoed, goed opnemen en niet snel uitdrogen bij een wat langere bewaarperiode. De 2000 zal in de loop van volgend jaar op de markt komen, hoewel de witte wijnen (een zeldzaamheid, maar erg de moeite waard) nu al te koop zijn. Wijnen uit de diverse Côtes kunnen tussen de vijf en tien jaar bewaard worden. Wie zich de zeer prijzige geklasseerde wijnen uit de Médoc en Pessac-Léognan niet kan veroorloven, doet er goed aan een voorraadje Bourg, Blaye, Castillon of Francs aan te leggen. Op de meeste wijnen kan men ook intekenen vanaf dit voorjaar, wat niet onpraktisch is, gezien de historische waarde van het jaar 2000. Dit gegeven zal de prijs namelijk alleen maar doen stijgen.

AANBEVOLEN

Château Bertinerie (Premières Côtes de Blaye) importeur Het Wijnhuis, Elst. Tel 0318-478499 en Wijnkoperij Haack en Helder, Heiloo.

Tel 072-5331268.

Château Sauman, Côtes de Bourg, distributie via Baarsma Dranken.

Château Moulin La Pitié (Côtes de Francs) importeurs: Sauter Wijnen, Maastricht.

Tel 043-3637799 en Het Deilse Wijnhuis, Tel. 0345-651774.

Duchesse de Tutiac (La Cave des Hauts de Gironde, Blaye) wit en Duc de Tutiac rood. (voorlopig) alleen verkrijgbaar bij Lelievre in Antwerpen.

Tel 0032-331190.

Château Carignan, cuvée Prima, (Premières Côtes de Bordeaux). Importeur: Chabrol Wijnimport Amsterdam.

Tel 020-6228332.

Château Roc des Cambes, Côtes de Bourg, importeurs: Chabrol, Amsterdam, Wijnhandel Colaris, Weert. Tel 0495 532462 en Wijnhandel Herman, Axel.

Tel. 0115-561860.