Selectie Musea

Portretten en stillevens

,,Ik ben nooit met mijn collectie langs de deuren gegaan'', antwoordt de Amsterdamse fotoverzamelaar Manfred Heiting (1943) op de vraag waarom het zo lang heeft geduurd voordat een Nederlands museum aandacht aan zijn foto's wilde besteden. In het Rijksmuseum is nu de expositie `Portretten & Stillevens', waarin 88 foto's uit Heitings collectie, voor het eerst in Nederland te zien. De collectie, ondergebracht in het Prentenkabinet, ademt hier en daar een bijna statige sfeer. Dat geldt zeker voor de zaal met incunabelen van de 19de- en vroeg 20ste-eeuwse fotografie: Henry Fox Talbot, Robert Adamson, Etienne Carjat en Anna Atkins. Het zijn stuk voor stuk foto's die behoren tot de internationale canon van de fotografie. Maar ook de vorige eeuw is vertegenwoordigd met foto's van nog eens 65 fotografen waaronder Alfred Stieglitz, Edward Weston, August Sander, Diana Arbus. Uit het interbellum, het zwaartepunt uit Heitings collectie, zijn onder meer twee subtiele stillevens te zien van André Kertész, fotogrammen van László Moholy-Nagy en Man Ray.

Portretten & Stillevens. Foto's uit de Manfred Heiting Collectie t/m 24 juni in het Rijksmuseum, Stadhouderskade 42. Amsterdam. Dag 10-17u.

Landschappen

`Wereldlandschappen', zo noemen kunsthistorici de fabelachtige vergezichten van 16de- en 17de-eeuwse schilders als Herri met de Bles, Pieter Bruegel en Joos de Momper. Het wereldlandschap is een schildering in vogelvluchtperspectief en opgebouwd uit afzonderlijke landschappen die normaal gesproken niet vanuit één standpunt waargenomen kunnen worden. De diverse landschappen kunnen zowel een weergave zijn van een `echte' plek, als ook ontsproten zijn aan de fantasie. Het Noordbrabants museum wijdt een mooie tentoonstelling aan het panoramisch landschap in de Zuidnederlandse schilderkunst van 1500 tot 1675. Naast werken uit de eigen collectie zijn ongeveer 100 bruiklenen uit Nederland, België, Frankrijk en Duitsland bijeengebracht. Het overzicht begint met een dubbelzijdig beschilderd paneel dat is herontdekt als zijnde van, of opnieuw toegeschreven aan, Bosch en eindigt met de arcadische landschappen van Rubens.

Panorama op de wereld, Het Landschap van Bosch tot Rubens t/m 10 juni in het Noordbrabants Museum, Verwersstraat 41, Den Bosch. Di t/m vr 10-17u, za en zo 12-17u.

Impressionisten

Het impressionisme is met voorsprong de meest succesvolle kunstrichting aller tijden. Het is de ideale combinatie van ware kunst en toegankelijkheid. Zelfs de schilders van de Gouden Eeuw zijn nooit zo populair geworden en ook een alom bewonderde stroming als het surrealisme is nooit zo wijd verbreid geraakt. Impressionisten beelden geen mythen, bijbelverhalen of andere hersenspinsels uit, het zijn schilderbeesten die hun ezels neerzetten en er virtuoos op los gaan. En dat in romantische kleuren, lekker vlot, vrij en vaag. Maar niet zo vaag dat de voorstelling wordt opgeheven, integendeel, het portret, landschap of stadsgezicht blijft tot in de puntjes herkenbaar. In het Van Gogh Museum is een tentoonstelling te zien die de essentie van het impressionisme wil laten zien. De nadruk ligt op de impressie, op `de vrijheid van de losse toets', zoals de ondertitel luidt. Het spontane, beginnende impressionisme wordt belicht en het latere, meer doorwrochte werk, als dat van Cézanne en de pointillisten Seurat en Signac, is weggelaten.

Impressionisme, de vrijheid van de losse toets t/m 20 mei in het Van Gogh Museum, Amsterdam. Dag 10 t/m 16u.

En verder

Francis Bacon t/m 13 mei in het Haags Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Di t/m zo 11-17u; Begeerlijk Zilver: Gebruiks- en siervoorwerpen van Carel Begeer t/m 27 mei in het Drents Museum, Brink 1, Assen. Di t/m zo 11-17u, daarna in de Lakenhal van 29 juni t/m 23 sept; Griekse goden en helden in de tijd van Rubens en Rembrandt t/m 20 mei in het Dordrechts Museum, Museumstraat 40, Dordrecht. Di t/m zo 11-17u; Meesterlijk verzameld. Vijf eeuwen Europese schilderkunst: de collectie Gustav Rau t/m 6 mei en Henri Berssenbrugge: Passie-energie-fotografie t/m 10 juni in de Kunsthal, Museumpark, Westzeedijk 341, Rotterdam, di t/m za 10-17u, zo 11-17u; De Weg naar de Hemel. Relieksverering in de Middeleeuwen t/m 22 april in de Nieuwe Kerk, Dam, Amsterdam; dag 10-18u, do 22u en in Museum Catharijneconvent, Lange Nieuwstraat 38, Utrecht; di t/m vr 10-17u, za, zo 11-17u.