Kritiek op eco voedsel is ongefundeerd

Naar aanleiding van een rapport van het Expertisecentrum van het ministerie van Landbouw suggereerden diverse media vorige week dat biologische producten niet gezonder of zelfs minder veilig zouden zijn dan andere producten. Deze conclusie lijkt op de uitspraken van Europees commissaris Fischler 7 april in deze krant die stelde dat biologische landbouw niet de oplossing kan zijn voor de problemen van de Europese landbouw.

Er is geen hard wetenschappelijk bewijs dat biologische producten gezonder zijn dan gangbare producten, maar er zijn wel aanwijzingen. Voor baby- en kindervoeding is de gezondheidsclaim wél aangetoond. Het omgekeerde, dat biologisch voedsel ongezonder zou zijn, is eveneens niet aangetoond. Resten van bestrijdingsmiddelen in niet-biologische groenten en fruit komen in tien procent van de gevallen voor in gehalten boven de wettelijke normen. Ze kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid, met name bij baby's en kinderen.

Een rapport van de VN-organisatie FAO over voedselveiligheid uit juli 2000 geeft aan dat biologische producten minder pesticiden, hormonen en antibiotica bevatten. Het is een wetenschappelijk bewezen feit dat biologische groenten en fruit gemiddeld wat minder nitraat bevatten; ook ontbreken synthetische kleur-, geur- en smaakstoffen en is geen gebruik gemaakt van de techniek van genetische modificatie.

Er zijn ook andere potentiële gevaren, zoals toxinen, salmonella en andere bacteriële besmettingen. Deze negatieve punten voor de voedselveiligheid laten wetenschappelijk gezien voor de biologische landbouw een veel positiever beeld zien, dan in de media wordt gesuggereerd. Deze aspecten zijn in het eerder genoemde rapport van het Expertisecentrum niet wetenschappelijk onderbouwd. De uitspraken zijn slechts gebaseerd op vermoedens van deskundigen. Het is daarom opmerkelijk dat het rapport van het landbouwministerie deze vermoedens presenteert als feiten en consumenten daarmee ten onrechte schrik aanjaagt.

Van diezelfde deskundigen zegt het rapport dat zij over het algemeen weinig kennis hebben over de biologische landbouwmethoden. Na lezing van het rapport blijkt een en ander nogal opgeklopt te zijn: over verschillen tussen salmonellabesmetting bij biologische en niet-biologische kip bestaan geen cijfers. Waar zij voor biologische eieren wél bestaan, blijkt de besmetting niet groter dan bij niet-biologische eieren. Nergens is wetenschappelijk bewijs geleverd dat lintwormen, parasieten en para-tuberculose bij biologische kalveren vaker zou voorkomen dan bij gangbaar gehuisveste soortgenoten.

De weerstand tegen biologische landbouw is in Nederland groot. De laatste tijd wordt de grens van objectieve informatie en wetenschappelijke juistheid regelmatig overschreden. Zo was er de directeur van de binnenkort op te richten Nederlandse Voedselautoriteit, professor Wim de Wit, die in weekblad de Boerderij de biologische landbouw beschuldigde `gevoelig te zijn voor mycotoxinen als gevolg van fusarium in granen. Een gangbare boer kan ertegen spuiten'. Verschillende onderzoeken, waaronder van de FAO, toonden echter aan dat biologische granen minder en in ieder geval niet meer mycotoxinen bevatten dan gangbare granen. Wat moeten wij als burger met dit soort overheidsvoorlichting, die ons aantoonbaar op het verkeerde been zet?

De biologische landbouw is geen garantie tegen dierziekten zoals mond- en klauwzeer en varkenspest. Wel is de weerstand tegen ziekten hoger en is de kans op dierziekten kleiner omdat er minder met dieren wordt 'gesleept' en omdat de veehouderij extensiever is. De kans op BSE is minimaal omdat diermeel al jaren lang niet is toegestaan als veevoer.

Biologische landbouw is, kortom, beter voor het milieu, vriendelijker voor het dier, in sommige gevallen aantoonbaar gezonder dan gangbaar voedsel en zeker niet wetenschappelijk onderbouwd ongezonder dan met chemie gekweekt voedsel.

Jeroom Remmers is beleidsmedewerker bij de Stichting Natuur en Milieu. Bert van Ruitenbeek is directeur van het Platform Biologica.

    • Jeroom Remmers
    • Bert van Ruitenbeek