De wurger van Mashad slaat toe

De moorden op tot dusverre 12 prostituees in de stad Mashad onderstrepen het groeiende prostitutieprobleem in Iran. Zelfs de Islamitische Republiek kampt hiermee.

De Islamitische Republiek Iran eigende zich bij haar geboorte in 1979 de morele superioriteit over het verdorven Westen toe. De sindsdien verplicht gehoofddoekte vrouwen in Iran torenden hoog boven die arme lustobjecten in de Westerse wereld uit. De openlijk geëtaleerde hoeren van de Amsterdamse Wallen werden in discussies steevast als bewijs van het Iraanse gelijk naar voren geschoven. Het tegenargument dat wat zich in Nederland in alle openheid afspeelde, in Iran stiekem gebeurde, werd dan van Iraanse zijde verontwaardigd van tafel geveegd.

Maar de tijden veranderen in Iran, ook op dit gebied. Een greep uit de gemengde berichten in de Iraanse pers van de afgelopen paar maanden:

,,Iran zal niet langer paspoorten uitgeven aan vrouwen die wegens prostitutie zijn uitgewezen door Golfstaten. Hietoe is besloten na recente massale uitwijzingen van Iraanse prostituees door verscheidene Golfstaten.'' (Omid-e Javan, 14 januari)

,,De politie heeft in de afgelopen weken in het noorden van Teheran 29 bordelen gesloten en 85 souteneurs aangehouden die er een luxe prostitutiesyndicaat dreven. De souteneurs beschikten over aanzienlijke middelen, luxe voertuigen en mobiele telefoons.'' (Jam-e-Jam, 20 januari)

,,De afgezette rechter van het islamitische revolutionaire hof in de stad Karaj is gearresteerd in verband met een prostitutiebende waarbij minderjarige vrouwen waren betrokken. Het hoofd van de rechterlijke macht van Teheran, Abbas Ali Alizadeh, zei dinsdag dat leden van een bende waren opgepakt die jonge meisjes naar naburige Arabische Golfstaten smokkelden. De ouders van ongeveer 90 procent van de meisjes waren gescheiden of verslaafd. Sommige ouders werkten zelfs met de bende samen wegens de financiële voordelen.'' (Hambastegi, 8 februari)

,,De politie heeft twee jongens gearresteerd die als vrouwen verkleed in de zuidelijke stad Shiraz klanten oppikten. De twee, die zich zwaar hadden opgemaakt, werden aangehouden toen zij in een auto stapten waarvan de chauffeur hen voor vrouwen aanzag.'' (Kayhan, 25 maart)

En de klapper: ,,De politie van Mashad heeft vrijdag het lijk gevonden van een jonge prostituee die met haar hoofddoek was gewurgd en gewikkeld in haar zwarte chador in een rivier was achtergelaten.'' (Iran, 15 april) De Tehran Times voegde er gisteren aan toe: ,,Twaalf vrouwen, tussen de 27 en 50 jaar oud, zijn sinds vorig jaar juli in Mashad met hun eigen hoofddoek gewurgd. Allen hadden een strafblad wegens drugsverslaving of prostitutie.''

Alle vormen van prostitutie zijn sinds 1979 verboden in Iran, maar het probleem is ruim 20 jaar na de Islamitische Revolutie niet meer onder tafel te schuiven. Vorige zomer meldde een hoge gemeentelijke functionaris in Teheran in het openbaar dat de gemiddelde leefijd van prostituees in de hoofdstad de laatste paar jaar van 27 tot 20 jaar was gedaald. Volgens zijn rapport was in 1998 en 1999 de prostitutie onder jongeren van middelbareschoolleeftijd met 635 procent gestegen. Van de weggelopen meisjes, eveneens een groeiend probleem in Iran, komt 90 procent in de prostitutie terecht.

Op de achtergrond van wat de autoriteiten aarzelend als een crisis erkennen – aarzelend, want prostitutie is nog steeds een taboe – staat de economische malaise. Daarbij komen voorzover het de weggelopen meisjes betreft de strakke regels die voor de vrouw gelden van de kant van de islam, de maatschappij en de familie. Vooral op het nog zeer traditionele platteland worden meisjes vaak heel jong uitgehuwelijkt en in een strak keurslijf gedwongen. Als meisjes eenmaal zijn weggelopen, zijn prostitutie en drugs bijna de enige mogelijkheid om te overleven.

,,Een reden voor de verergering van alle sociale problemen in Iran is de politiek om de problemen te ontkennen'', zei onlangs de Iraanse psychologe dr. Ghosen Zadeh in een vraaggesprek in Teheran. Prostitutie? Dat is toch iets voor het corrupte Westen? ,,Zo'n houding loopt doorgaans op een crisis uit.'' Zadeh, lector aan een Teheraanse universiteit, maakte zich grote zorgen over de situatie. Wegens de houding van de autoriteiten zijn er nauwelijks cijfers – het rapport van de functionaris in Teheran werd direct na publicatie in een diepe la opgeborgen. ,,We kennen alleen het aantal weggelopen meisjes dat door de politie is opgepakt. In sommige gevallen – weggelopen kinderen, prostitutie, straatkinderen – kennen we misschien niet eens de helft van het verhaal.''

Inmiddels heeft de Wurger van Mashad in elk geval alle aandacht op het prostitutieprobleem gevestigd. De kwestie is in het parlement aan de orde gesteld en justitie heeft haar beste rechercheurs naar de stad gestuurd om de moorden op te lossen.

Er zijn volgens de krant Iran twee werkhypotheses: dat de dader een hiv-besmetting bij een prostituee heeft opgelopen en zo wraak neemt of dat religieuze extremisten op hardhandige manier het prostitutieprobleem aanpakken. Als dat zo is kunnen zij in traditionele kringen zeker op sympathie rekenen. De verwanten van sommige van de vermoorde vrouwen hebben de moorden verwelkomd, aldus een justitiële bron te plaatse. Zij vonden dat de vrouwen de dood verdienden. Ook een 22-jarige man die op verdenking van de moorden is gearresteerd, meldde geen bezwaar te hebben tegen de ,,eliminering van corrupte vrouwen uit de maatschappij''. Maar hij ontkende het werk zelf ter hand te hebben genomen.