`EU is niet tot uitbreiden gemotiveerd'

,,De landen van de Europese Unie hebben geen enkele reden om nieuwe lidstaten te willen opnemen.'' Dat zei gisteren Václav Klaus, oud-premier van Tsjechië, voorzitter van het parlement en 's lands bekendste euroscepticus, op een internationale conferentie in New York.

Klaus vergeleek in zijn toespraak in New York de Europese Unie met een `goed draaiende tennisclub' waar iedereen braaf zijn contributie betaalt en zich aan de bestaande regels houdt. De landen die aan de deur van de club kloppen, waaronder ook het zijne, kunnen zich het dure lidmaatschap van de chique club volgens de Tsjechische parlementsvoorzitter eenvoudigweg niet veroorloven. Bovendien weten de kandidaat-leden niet van wat voor club ze lid worden omdat de regels nog worden veranderd.

Klaus betoogde in New York dat ,,de mooie woorden waarmee de uitbreiding gepaard gaat'' niets voorstellen zolang bij de lidstaten ,,iedere motivatie ontbreekt'' om de uitbreiding te willen. Bovendien onderstreepte hij dat de Europese Unie niet weet wat ze binnenhaalt: ,,De oude lidstaten zijn onvoldoende op de hoogte van de familiegeschiedenis van de nieuwe lidstaten en van de gewoontes die de nieuwe lidstaten met zich meebrengen.''

Toch zegt Klaus geen tegenstander te zijn van de uitbreiding. ,,De Tsjechische Republiek moet meedoen, maar niet overhaast. Wij moeten een land blijven dat zijn eigen zaken regelt.'' Klaus is wel een verklaard tegenstander van federale Europese toekomstvisies.

De conservatieve politicus die in Margaret Thatcher altijd zijn grote voorbeeld heeft gezien, was twee keer premier van Tsjechië, tot 1998. Voordat hij regeringsleider werd was hij als minister van Financiën verantwoordelijk voor de schoktherapie waarmee begin jaren negentig de vrijemarkteconomie in Tsjechië werd geïntroduceerd. Op dit moment is Klaus oppositieleider. Zijn partij, de Burger Democratische Partij ODS, gedoogt de sociaal-democratische minderheidsregering van premier Miloš Zeman. Algemeen wordt verwacht dat Klaus met zijn ODS bij de volgende parlementsverkiezingen in Tsjechië – volgend voorjaar – weer een greep naar de macht zal doen.

Intussen loopt Klaus zich ook warm om president Václav Havel op te volgen als diens termijn voorbij is, of als deze om gezondheidsredenen voortijdig zou moeten aftreden.

    • Renée Postma